碳点发光机制与结构之间的构效关系
Correlation Between the Photoluminescene Mechanism and Structure of Carbon Dots
碳点(CDs)作为一类新型零维碳基纳米材料, 因其可调发光性、 低毒性和多功能性, 在生物成像、 光电器件及环境传感等领域展现出广阔应用前景. 由于制备方法不同、 原料来源多样以及组成结构复杂, 碳点的发光机制一直是研究重点. 不明确的发光机制制约了高荧光性能碳点的设计与应用. 本文系统梳理了碳点的结构与发光机制之间的构效关系, 重点解析了量子限域效应、 有效共轭长度、 表面-边缘态、 分子态及交联增强发射效应等5种核心机制的作用, 以期为高荧光性能碳点的可控合成与功能化应用提供理论指导.
Carbon dots / Luminescence mechanisms / Carbon-based nanomaterial / Structural composition
| [1] |
Hu Y., Seivert O., Tang Y., Karahan H. E., Bianco A., Angew. Chem. Int. Ed., 2024, 63(48), e202412341 |
| [2] |
Tao S., Feng T., Zheng C., Zhu S., Yang B., J. Phys. Chem. Lett., 2019, 10(17), 5182—5188 |
| [3] |
Xu X., Ray R., Gu Y., Ploehn H. J., Gearheart L., Raker K., Scrivens W. A., J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(40), 12736—12737 |
| [4] |
Sun Y. P., Zhou B., Lin Y., Wang W., Fernando K. A. S., Pathak P., Meziani M. J., Harruff B. A., Wang X., Wang H., Luo P. G., Yang H., Kose M. E., Chen B., Veca L. M., Xie S. Y., J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(24), 7756—7757 |
| [5] |
Shen C., Lou Q., Liu K., Dong L., Shan C., Nano Today, 2020, 35, 100954 |
| [6] |
Li S., Li L., Tu H., Zhang H., Silvester D. S., Banks C. E., Zou G., Hou H., Ji X., Mater. Today, 2021, 51, 188—207 |
| [7] |
Alafeef M., Srivastava I., Aditya T., Pan D., Small, 2024, 20(4), e2303937 |
| [8] |
Liu H., Zhong X., Pan Q., Zhang Y., Deng W., Zou G., Hou H., Ji X., Coord. Chem. Rev., 2024, 498, 215468 |
| [9] |
Hettiarachchi S. D., Graham R. M., Mintz K. J., Zhou Y., Vanni S., Peng Z., Leblanc R. M., Nanoscale, 2019, 11(13), 6192—6205 |
| [10] |
Jiang L., Cai H., Zhou W., Li Z., Zhang L., Bi H., Adv. Mater., 2023, 35(21), e2210776 |
| [11] |
Ji C., Xu W., Han Q., Zhao T., Deng J., Peng Z., Nano Energy, 2023, 114, 108623 |
| [12] |
Yuan T., Yuan F., Li X., Li Y., Fan L., Yang S., Chem. Sci., 2019, 10(42), 9801—9806 |
| [13] |
Cao L., Zan M., Chen F., Kou X., Liu Y., Wang P., Mei Q., Hou Z., Dong W., Li L., Carbon, 2022, 194, 42—51 |
| [14] |
Shi J., Lu C., Yan D., Ma L., Biosens. Bioelectron., 2013, 45, 58—64 |
| [15] |
Amjadi M., Manzoori J. L., Hallaj T., Sorouraddin M. H., Spectrochim. Acta A, 2014, 122, 715—720 |
| [16] |
Liu J., Li R., Yang B., ACS Cent. Sci., 2020, 6(12), 2179—2195 |
| [17] |
Yang S., Li Y., Chen L., Wang H., Shang L., He P., Dong H., Wang G., Ding G., Small, 2023, 19(31), e2205957 |
| [18] |
Song J., Kang M., Ji S., Ye S., Guo J., Nanomaterials, 2025, 15(2), 81 |
| [19] |
Yu J., Yong X., Tang Z., Yang B., Lu S., J. Phys. Chem. Lett., 2021, 12(32), 7671—7687 |
| [20] |
Tao S., Zhou C., Kang C., Zhu S., Feng T., Zhang S., Ding Z., Zheng C., Xia C., Yang B., Light⁃Sci. Appl., 2022, 11(1), 56 |
| [21] |
Mintz K. J., Bartoli M., Rovere M., Zhou Y., Hettiarachchi S. D., Paudyal S., Chen J., Domena J. B., Liyanage P. Y., Sampson R., Khadka D., Pandey R. R., Huang S., Chusuei C. C., Tagliaferro A., Leblanc R. M., Carbon, 2021, 173, 433—447 |
| [22] |
Tetsuka H., Nagoya A., Fukusumi T., Matsui T., Adv. Mater., 2016, 28(23), 4632—4638 |
| [23] |
Liu Y., Huang Z., Wang X., Hao Y., Yang J., Wang H., Qu S., Adv. Funct. Mater., 2024, 35(17), 2420587 |
| [24] |
You W., Zou W., Jiang S., Zhang J., Ge Y., Lu G., Bahnemann D. W., Pan J., Carbon Neutralization, 2024, 3(2), 245—284 |
| [25] |
Wang B., Waterhouse G. I. N., Yang B., Lu S., Acc. Chem. Res., 2024, 57(19), 2928—2939 |
| [26] |
Liu M., Chen B., Li C., Huang C., Green Chem., 2019, 21(3), 449—471 |
| [27] |
Xue S., Li P., Sun L., An L., Qu D., Wang X., Sun Z., Small, 2023, 19(31), e2206180 |
| [28] |
Jiang Y., Zhao T., Xu W., Peng Z., Carbon, 2024, 219, 118838 |
| [29] |
Ding H., Wei J., Zhang P., Zhou Z., Gao Q., Xiong H., Small, 2018, 14(22), 1800612 |
| [30] |
Wei S., Yin X., Li H., Du X., Zhang L., Yang Q., Yang R., Chemistry, 2020, 26(36), 8129—8136 |
| [31] |
Liu C., Wang R., Wang B., Deng Z., Jin Y., Kang Y., Chen J., Microchim. Acta, 2018, 185, 1—8 |
| [32] |
Kasprzyk W., Romańczyk P. P., Starzak K., Wysocka A., Waluda Ł., Świergosz T., Bashmakova N. V., Klishevich G. V., Dmytruk A. M., Klyuyev I. S., Bondar M. V., Small Struct., 2025, 6(3), 2400583 |
| [33] |
Tao S., Lu S., Geng Y., Zhu S., Redfern S. A. T., Song Y., Feng T., Xu W., Yang B., Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(9), 2393—2398 |
| [34] |
Ai L., Yang Y., Wang B., Chang J., Tang Z., Yang B., Lu S., Sci. Bull., 2021, 66(8), 839—856 |
| [35] |
Tao K., Fan Z., Sun L., Makam P., Tian Z., Ruegsegger M., Shaham⁃Niv S., Hansford D., Aizen R., Pan Z., Galster S., Ma J., Yuan F., Si M., Qu S., Zhang M., Gazit E., Li J., Nat. Commun., 2018, 9(1), 3217 |
| [36] |
Bai H., Jin X., Cheng Z., Zhou H., Wang H., Yu J., Zuo J., Chen W., Adv. Compos. Hybrid. Mater., 2023, 6(2), 62 |
| [37] |
Sk M. A., Ananthanarayanan A., Huang L., Lim K. H., Chen P., J. Mater. Chem. C, 2014, 2(34), 6954—6960 |
| [38] |
Wang L., Li W., Yin L., Liu Y., Guo H., Lai J., Han Y., Li G., Li M., Zhang J., Vajtai R., Ajayan P. M., Wu M., Sci. Adv., 2020, 6(40), eabb6772 |
| [39] |
Li H., He X., Kang Z., Huang H., Liu Y., Liu J., Lian S., Tsang C. H., Yang X., Lee S. T., Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(26), 4430—4434 |
| [40] |
Liu R., Wu D., Feng X., Mullen K., J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(39), 15221—15223 |
| [41] |
Qu D., Zheng M., Li J., Xie Z., Sun Z., Light⁃Sci. Appl., 2015, 4(12), e364 |
| [42] |
Du J., Wang H., Wang L., Zhu S., Song Y., Yang B., Sun H., J. Mater. Chem. C., 2016, 4(11), 2235—2242 |
| [43] |
Khan S. N., Weight B. M., Gifford B. J., Tretiak S., Bishop A., J. Phys. Chem. Lett., 2022, 13(25), 5801—5807 |
| [44] |
Ding H., Yu S. B., Wei J. S., Xiong H. M., ACS Nano, 2016, 10(1), 484—491 |
| [45] |
Miao X., Qu D., Yang D., Nie B., Zhao Y., Fan H., Sun Z., Adv. Mater., 2018, 30(1), 1704740 |
| [46] |
Guo L., Ge J., Liu W., Niu G., Jia Q., Wang H., Wang P., Nanoscale, 2016, 8(2), 729—734 |
| [47] |
Bian Z., Gomez E., Gruebele M., Levine B. G., Link S., Mehmood A., Nie S., Chem. Sci., 2025, 16(10), 4195—4212 |
| [48] |
Soni N., Singh S., Sharma S., Batra G., Kaushik K., Rao C., Verma N. C., Mondal B., Yadav A., Nandi C. K., Chem. Sci., 2021, 12(10), 3615—3626 |
| [49] |
Zhu P., Tan K., Chen Q., Xiong J., Gao L., Chem. Mater., 2019, 31(13), 4732—4742 |
| [50] |
Li P., Xue S., Sun L., Zong X., An L., Qu D., Wang X., Sun Z., Light⁃Sci. Appl., 2022, 11(1), 298 |
| [51] |
Zhu S., Zhao X., Song Y., Lu S., Yang B., Nano Today, 2016, 11(2), 128—132 |
| [52] |
Song Y., Zhu S., Zhang S., Fu Y., Wang L., Zhao X., Yang B., J. Mater. Chem. C, 2015, 3(23), 5976—5984 |
| [53] |
Han X., Xia C., Wu H., Xie Y., Li R., Sui B., Yu Y., Wang B., Yang B., Angew. Chem. Int. Ed., 2025, 64(12), e202422822 |
| [54] |
Li P., Xue S., Sun L., Ma X., Liu W., An L., Liu Y., Qu D., Sun Z., Small, 2024, 20(29), e2310563 |
| [55] |
Zhang Y., Ding S., Yu J., Sui L., Song H., Hu Y., Waterhouse G. I. N., Tang Z., Lu S., Matter, 2024, 7(10), 3518—3536 |
| [56] |
Gao S., Zhang P., Xu L., Lian H., Xu C., Bioresource Technol., 2025, 132493 |
| [57] |
Han B., Hu X., Zhang X., Huang X., An M., Chen X., Zhao D., Li J., RSC Adv., 2022, 12(19), 11640—11648 |
| [58] |
Zhou Y., Sharma S. K., Peng Z., Leblanc R. M., Polymers, 2017, 9(2), 67 |
| [59] |
Li P., Sun Z., Light⁃Sci. Appl., 2022, 11(1), 81 |
| [60] |
He C., Xu P., Zhang X., Long W., Carbon, 2022, 186, 91—127 |
| [61] |
Zhu S., Wang L., Zhou N., Zhao X., Song Y., Maharjan S., Zhang J., Lu L., Wang H., Yang B., Chem. Commun., 2014, 50(89), 13845—13848 |
| [62] |
Tao S., Zhu S., Feng T., Zheng C., Yang B., Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(25), 9826—9840 |
| [63] |
Vallan L., Urriolabeitia E. P., Ruiperez F., Matxain J. M., Canton⁃Vitoria R., Tagmatarchis N., Benito A. M., Maser W. K., J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(40), 12862—12869 |
| [64] |
Pakhira M., Ghosh R., Rath S. P., Chatterjee D. P., Nandi A. K., Langmuir, 2019, 35(16), 5525—5533 |
| [65] |
Radovic L. R., Bockrath B., J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(16), 5917—5927 |
| [66] |
Abraham J. E., Balachandran M., J. Fluoresc., 2022, 32(3), 887—906 |
| [67] |
Ru Y., Lu S.Y., Acta Polym. Sin., 2022, 53(7), 812—827 |
| [68] |
茹艺, 卢思宇. 高分子学报, 2022, 53(7), 812—827 |
| [69] |
Zhang Q., Wang R., Feng B., Zhong X., Ostrikov K., Nat. Commun., 2021, 12(1), 6856 |
| [70] |
Mohammed L. J., Omer K. M., Nanoscale Res. Lett., 2020, 15(1), 182 |
| [71] |
Yang Y., Kong W., Li H., Liu J., Yang M., Huang H., Liu Y., Wang Z., Wang Z., Sham T. K., Zhong J., Wang C., Liu Z., Lee S. T., Kang Z., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7(49), 27324—27330 |
/
| 〈 |
|
〉 |