直接MOF化诱导电活性高透气聚乳酸Janus纳纤滤膜
张龙 , 马良 , 徐超 , 吴洋 , 高娜 , 汪少振 , 李欣雨 , 王存民 , 徐欢 , 张生辉
高等学校化学学报 ›› 2025, Vol. 46 ›› Issue (11) : 143 -153.
直接MOF化诱导电活性高透气聚乳酸Janus纳纤滤膜
Highly Electroactive and Permeable Janus Filter Membranes by Direct MOF Functionalization of PLA Nanofibers
通过微波辅助合成法高效可控制备了高介电纳米晶锆-富马酸金属有机框架(MOF-801), 利用“静电纺丝-喷雾”策略将MOF-801纳米晶锚定于聚乳酸纤维表面, 构筑了一种特殊的Janus结构. 高介电MOF-801纳米晶显著提高了聚乳酸纤维的驻极效果, 使聚乳酸(PLA)纤维膜具有高介电常数(2.5)和初始表面电势(5.6 kV)等高电活性及优异的电荷储存和再生能力. Janus结构具有多种过滤效应协同作用, 可分级捕获不同粒径的细颗粒物(PMs). 即使处于最高的气体流速下(85 L/min), 聚乳酸Janus纳纤滤膜(J-PLA/MOF)也可达到超高的PM0.3过滤效率(96.4%)和低空气阻力(121.5 Pa). 同时, 在100 Pa压差测试条件下, J-PLA/MOF纤维膜的气体分子通过速率最高可达225.1 mm/s, 明显高于Normal PLA(气体分子透过速率102.2 mm/s). 由于适量高表面活性MOF-801纳米晶的锚定, J-PLA/MOF纤维膜的力学性能有所改善, 其抗拉强度和杨氏模量分别高达4.7 MPa和100.3 MPa. 本文制备的J-PLA/MOF可降解纤维膜在超细PMs过滤研究中具有广阔的应用前景.
Developing high-performance air filtration materials is of great significance in the increasingly harsh air environment. In this study, nanocrystalline metal-organic framework-801(MOF-801) was efficiently and controllably prepared via microwave-assisted synthesis. Subsequently, an electrospinning-electrospray strategy was employed to anchor the MOF-801 nanocrystals onto the surface of poly(lactic acid)(PLA) fibers while designing a unique Janus structure. The high-dielectric MOF-801 nanocrystals significantly enhanced the electret effect of PLA fibers, imparting high dielectric constant(2.5) and initial surface potential(5.6 kV) to the PLA fibrous membrane, along with excellent charge storage and regeneration capabilities. The Janus structure exhibits synergistic effects of multiple filtration mechanisms, enabling hierarchical capture of particulate matters(PMs) with different particle sizes. Even under the highest airflow rate(85 L/min), the J-PLA/MOF fibrous membrane achieved ultra-high PM0.3 filtration efficiency(96.4%) and low air resistance(121.5 Pa). Additionally, under a differential pressure of 100 Pa, compared to the low air permeability(102.2 mm/s) exhibited by Normal PLA, the air permeability rate of the J-PLA/MOF fibrous membrane could reach up to 225.1 mm/s. Due to the anchoring of an appropriate amount of highly surface-active MOF-801 nanocrystals, the mechanical properties of the J-PLA/MOF fibrous membrane were improved, with tensile strength and Young's modulus reaching as high as 4.7 MPa and 100.3 MPa, respectively. The J-PLA/MOF biodegradable fibrous membranes designed in this study held great potential for applications in ultrafine PMs filtration.
超细颗粒物 / 聚乳酸纤维 / 金属有机框架化 / Janus结构 / 透气性
Ultrafine particulate matter / Poly(lactic acid) fiber / Metal-organic framework functionalization / Janus structure / Air permeability
| [1] |
Liu H., Shi J. Y., Liang Y., Zhou S., Liu Y. M., Liu Y. Z. H., Chen X. W., Yu D. G., Adv. Mater., 2025, 37(27), 2419143 |
| [2] |
Wang H. Y., Zu D., Jiang X. Y., Xu Y., Cui Z. W., Du P., Cheng Z. K., Li Z. W., Li L., Yang C., Bai X. P., Zhang B. P., Zhou Y. Q., Wang K. Y., Li B. H., Huang Z. H., Zhao L. H., Li B., Wu H., Adv. Fiber Mater., 2023, 5(6), 1934—1948 |
| [3] |
Gao X. Q., Yang Y. C., Gou Y. K., Lu N., Yan P. M., Liu H., Yi M. T., Cai W. L., Huang J. Y., Lai Y. K.,. Adv. Fiber Mater., 2025, 7(4), 1220—1231 |
| [4] |
Shang H., Xu K., Li T., Yang H., Gao J., Li S., Zhu J., He X., Zhang S., Xu H., Shen B., J. Hazard. Mater., 2023, 458, 132010 |
| [5] |
Zhang S. C., Liu H., Tang N., Zhou S., Yu J. Y., Ding B., Adv. Mater., 2020, 32(29), 2002361 |
| [6] |
Xu M. W., Yang S. X., Liu G. L., Yang T., Zhang Y. F., Zhao Y., Li H. G., Zhang M. M., Xu H., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(3), 20240513 |
| [7] |
徐明伟, 杨尚学, 刘冠林, 杨婷, 张一帆, 赵越, 李和国, 张明明, 徐欢. 高等学校化学学报, 2025, 46(3), 20240513 |
| [8] |
Wang Q. X., Niu Z. X., Cheng W. L., Yang M., Yan J., Lu J. Q., Yu H. J., Yue Y. Y., Wei Y., Wang D., Zhang S. C., Ding B., Han G. P., Nat. Commun., 2025, 16(1), 6596 |
| [9] |
Zhang C. T., Sun J. X., Lyu S., Lu Z. Y., Li T., Yang Y., Li B., Han H., Wu B. Y., Sun H. Y., Li D. D, Huang J. T., Sun D. Z., Adv. Compos. Hybrid Mater., 2022, 5(2), 1221—1232 |
| [10] |
Wang C. M., Zhang L., He X. J., Zhu G. Y., Li X. Y., Zhang Y. F., Zhu X. J., Li H. G., Zhang M. M., Gao J. F., Xu H., J. Hazard. Mater., 2025, 485, 136932 |
| [11] |
Xu C., Jiang L., Zhang Y. F., Zhu G. Y., Zhu X. J., Zhao Y., Li X. P., Zhang S. H., Li H. G., Xu L., Li C. Y., He X. J., Gao J. F., Xu H., J. Hazard. Mater., 2025, 488, 137516 |
| [12] |
Huang R. T., Zhu G. Y., Li X. Y., Tang D. Y., Zhang Y., Wang B., Zhu J. T., He X. J., Xu H., Chem. J. Chinese Universities, 2024, 45(1), 20230311 |
| [13] |
黄荣廷, 朱桂英, 李欣雨, 唐道远, 张勇, 王斌, 朱金佗, 何新建, 徐欢. 高等学校化学学报, 2024, 45(1), 20230311 |
| [14] |
Li T. B., Li X. Y., Zhu G. Y., Wang C. M., Jiang L., Shao J., Zhang M. M., Xu H., Acta Polym. Sin., 2025, 56(3), 476—486 |
| [15] |
李庭斌, 李欣雨, 朱桂英, 王存民, 江亮, 邵将, 张明明, 徐欢. 高分子学报, 2025, 56(3), 476—486 |
| [16] |
Ke L., Yang T., Liang C. Y., Guan X., Li T., Jiao Y., Tang D. Y., Huang D. H., Li S. H., Zhang S. H., He X. J., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15(27), 32463—32474 |
| [17] |
Wang S. C., Wang C. M., Hao Y. X., Zhu G. Y., Li X. Y., Song X. Y., Zhang M. M., Xu H., He X. J., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(2), 20240426 |
| [18] |
王圣程, 王存民, 郝雅馨, 朱桂英, 李欣雨, 宋欣译, 张明明, 徐欢, 何新建. 高等学校化学学报, 2025, 46(2), 20240426 |
| [19] |
Li H., Cai Q. G., Ming X. R., Yan G. L., Chen J. Y., Li Z. Y., Wang L., Wu Y. P., Wang X. G., Small, 2025, 21(33), 2505585 |
| [20] |
Fu M., Chen C. H., Zhang S., You Y H.., Zhao H. F., Lin B., Wang S. Q., Dong Y. C., Chem. Eng. J., 2024, 502, 157949 |
| [21] |
Chen L., Mo B. Y., Yin J., Chen Z. X., Zhou X. F., Zhu H. P., Liu G. Z., Huang S. Y., Cao B. Q., Liu G. P., Jin W. Q., J. Membr. Sci., 2025, 723, 123933 |
| [22] |
Furukawa H., Gándara F., Zhang Y., Jiang J., Queen W. L., Hudson M. R., Yaghi O. M., J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(11), 4369—4381 |
| [23] |
Zhu G. Y., Li X. Y., Li X. P., Wang A., Li T., Zhu X. J., Tang D. Y., Zhu J. T., He X. J., Li H. G., Li S. H., Zhang Y., Wang B., Zhang S. H., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15(40), 47145—47157 |
| [24] |
Jiang L., Zhu X. J., Li J. Q., Shao J., Zhang Y., Zhu J. T., Li S. H., Zheng L. N., Li X. P., Zhang S. H, Li H. G., Zhong G. J., Xu H., Sep. Purif. Technol., 2024, 339, 126708 |
| [25] |
Yang T., Zhu X. J., Zhang Y., Ke L., Zhu J. T., Huang R. T., Li S. H., Zhu Y. B., Zhang S. H., Zhong G. J., Xu H., Int. J. Biol. Macromol., 2024, 260, 129566 |
| [26] |
He X. J., Li J. Q., Wang C. M., Li X. Y., Jiang L., Zhu G. Y., Zhang Y. F., Shao J., Zhang M. M., Xu H., J. Hazard. Mater., 2024, 480, 136462 |
| [27] |
Liang C. Y., Li J. Q., Chen Y. Y., Ke L., Zhu J T.., Zheng L. N., Li X. P., Zhang S. H., Li H. G., Zhong G. J., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15(49), 57636—57648 |
| [28] |
Zhu G. Y., Wang C. M., Yang T., Gao N., Zhang Y. F., Zhu J. T., He X. J., Shao J., Li S. H., Zhang M. M., Zhang S. H., Gao J. F., Xu H., J. Hazard. Mater., 2024, 474, 134781 |
| [29] |
Wang C. M., He X. J., Zhu G. Y., Li X. Y., Zhu X. J., Chen R. Z., Tian S. X., Li X. Y., Zhu J. T., Shao J., Gao J. F., Zhong G. J., Xu H., ACS Sustainable Chem. Eng., 2024, 12(24), 9290—9300 |
| [30] |
Song X. Y., He X. J., Tang M. K., Wang C. M., Zhang Y. F., Li X., Li T., Ke L., Li X. Y., Zhang M. M., Zhang S. H., Xu H., ACS Sustainable Chem. Eng., 2024, 12(32), 12216—12225 |
| [31] |
Shi A. Q., Luo B., Liu W. D., Chen W. J., Li Z., Wang S. L., Jiang L. Q., Zhang H. N., Qin X. H., Sun W., Adv. Mater., 2025, 37(28), 2420459 |
| [32] |
Peng Y. D., Huang H. T., Liu H. R., Dong J. C., Zhang Y. X., Long J. Y., Huang Y. P., Adv. Fiber Mater., 2025, 7(4), 1165—1176 |
| [33] |
Wang C. M., Song X. Y., Li T., Zhu X. J., Yang S. G., Zhu J. T., He X. J., Gao J. F., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15(31), 37580—37592 |
| [34] |
Li X. Y., Zhu G. Y., Wang C. M., Zhu J. T., Xu H., He X. J., J. China Coal Soc., 2023, 48(10), 3885—3894 |
| [35] |
李欣雨, 朱桂英, 王存民, 朱金佗, 徐欢, 何新建. 煤炭学报, 2023, 48(10), 3885—3894 |
国家重点研发计划项目(2024YFC3015003)
国家重点研发计划项目(2023YFC3011704)
国家能源集团重点科技攻关项目(E210100285)
中国矿业大学研究生创新计划项目(2024WLKXJ140)
中国矿业大学研究生创新计划项目(2024WLJCRCZL276)
中国矿业大学研究生创新计划项目(2024WLKXJ143)
中国矿业大学研究生创新计划项目(2024WLJCRCZL272)
中国矿业大学研究生创新计划项目(2024WLJCRCZL195)
中央高校基本科研业务费专项资金(2024-10967)
中央高校基本科研业务费专项资金(2024-10958)
/
| 〈 |
|
〉 |