融合PM滤除和CO2吸附功能的聚乳酸活性纳纤膜
户书达 , 董丽宁 , 王存民 , 李欣雨 , 汪少振 , 李世航 , 张生辉 , 徐欢
高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (02) : 145 -154.
融合PM滤除和CO2吸附功能的聚乳酸活性纳纤膜
Active Poly(lactic acid) Nanofibrous Membranes for Enhanced PM Filtration and CO2 Adsorption
生物基可降解聚乳酸(PLA)纳纤膜(NFMs)可缓解塑料污染, 并辅助改善空气质量, 在颗粒物(PM)滤除领域备受关注, 但其自身并不具备气体选择性, 且因电活性不足与电荷耗散过快导致PM过滤效率不稳定, 严重制约了其发展. 本文采用微波辅助法制备了高选择活性纳米晶(HSANs), 通过电纺电喷联用策略将其掺杂到PLA NFMs中, 最终形成具有多级孔结构的高选择活性纳纤膜(HAS NFMs). 借助HSANs(2%, 4%和8%, 质量分数)的均匀负载作用, 所得HSA NFMs的表面电位(最高达7.6 kV)和介电常数(1.68)均显著提升. 同时, 凭借显著增强的电活性与优化后的形态结构, HSA NFMs在85 L/min气流速度下对PM2.5和PM0.3的过滤效率分别达到99.8%和99.5%, 显著优于Pure PLA(仅分别为83.5%和82.7%). 此外, HSA NFMs表现出优异的二氧化碳(CO2)吸附性能, 其中HSA-8在273.15 K/1.0 bar(1 bar=100 kPa) 条件下的吸附容量高达57.2 cm3/g, 并通过理想吸附溶液理论(IAST)模拟得到CO2/N2选择性为40. 该策略实现了高效CO2选择性吸附与卓越PM过滤性能的有机整合, 有望推动环境友好型同步滤除分离功能膜的发展.
Biodegradable poly(lactic acid)(PLA) nanofibrous membranes(NFMs) can alleviate plastic pollution, aid in air quality improvement, and have gained significant attention in particulate matter(PM) filtration. However, they inherently lack gas selectivity; moreover, insufficient electroactivity and rapid charge dissipation lead to unstable PM filtration efficiency, which seriously restricts their development prospects. Herein, we employed a microwave-assisted method to fabricate high-selectivity active nanocrystals(HSANs), which were then integrated into PLA NFMs using a combined electrospinning-electrospray strategy, resulting in high-selectivity active(HSA) NFMs with a hierarchical porous structure. With the uniform, affinitive anchoring of HSANs(2%, 4% and 8%, mass fraction), the HSA NFMs thus obtained showed a significant increase in surface potential(up to 7.6 kV) and dielectric constant(1.68). Meanwhile, endowed with pronounced activity and optimized morphology, HSA NFMs exhibited PM2.5 and PM0.3 filtration efficiencies of 99.8% and 99.5% at 85 L/min, markedly outperforming Pure PLA(only 83.5% and 82.7%, respectively). Moreover, the prepared HSA NFMs exhibited excellent CO2 adsorption performance. Specifically, HSA-8 achieved the highest capacity of 57.2 cm3/g at 273.15 K/1.0 bar(1 bar=100 kPa), and its CO2/N2 selectivity of 40 was confirmed via ideal adsorbed solution theory(IAST) simulation. The proposed methodology exhibits an outstanding integration of high-efficiency CO2 capture and superior air filtration, which may facilitate the development of eco-friendly and functional protective membranes.
| [1] |
Xu M. W., Yang S. X., Liu G. L., Yang T., Zhang Y. F., Zhao Y., Li H. G., Zhang M. M., Xu H., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(3), 20240513 |
| [2] |
徐明伟, 杨尚学, 刘冠林, 杨婷, 张一帆, 赵越, 李和国, 张明明, 徐欢. 高等学校化学学报, 2025, 46(3), 20240513 |
| [3] |
Chang X., Wang T., Gong J., Energy Environ. Sci., 2016, 9, 2177—2196 |
| [4] |
Chen J., Jiang L., Wang W., Shen Z., Liu S., Li X., Wang Y., J. Colloid Interface Sci., 2022, 609, 775—784 |
| [5] |
Dawson R., Laybourn A., Clowes R., Khimyak Y. Z., Adams D. J., Cooper A. I., Macromolecules, 2009, 42, 8809—8816 |
| [6] |
Chinnappan A., Tamboli A. H., Chung W. J., Kim H., Chem. Eng. J., 2016, 285, 554—561 |
| [7] |
Ding M., Liu X., Ma P., Yao J., Coord. Chem. Rev., 2022, 465, 214576 |
| [8] |
Chen Y., Zhang S., Cao S., Li S., Chen F., Yuan S., Xu C., Zhou J., Feng X., Ma X., Wang B., Adv. Mater., 2017, 28, 1606221 |
| [9] |
Chen J., Yan W., Townsend E. J., Feng J., Pan L., Del Angel Hernandez V., Faul C. F. J., Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58, 11715—11719 |
| [10] |
Wang S. C., Wan C. M., Hao Y. X., Zhu G. Y., Li X. Y., Song X. Y., Zhang M. M., Xu H., He X. J., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(2), 20240426 |
| [11] |
王圣程, 王存民, 郝雅馨, 朱桂英, 李欣雨, 宋欣译, 张明明, 徐欢, 何新建. 高等学校化学学报, 2025, 46(2), 20240426 |
| [12] |
Leung N. H. L., Chu D. K. W., Shiu E. Y. C., Chan K. H., McDevitt J. J., Hau B. J. P., Yen H. L., Li Y., Ip D. K. M., Peiris J. S. M., Seto W. H., Leung G. M., Milton D. K., Cowling B. J., Nat. Med., 2020, 26, 676—680 |
| [13] |
Peng Z., Shi J., Xiao X., Hong Y., Li X., Zhang W., Cheng Y., Wang Z., Li W. J., Chen J., Leung M. K. H., Yang Z., Nat. Commun., 2022, 13, 7835 |
| [14] |
Wang F., Si Y., Yu J., Ding B., Adv. Funct. Mater., 2021, 31, 2107223 |
| [15] |
Han W., Rao D., Gao H., Yang X., Fan H., Li C., Dong L., Meng H., Nano Energy, 2022, 97, 107237 |
| [16] |
Wang C., He X., Zhu G., Li X., Zhu X., Chen R., Tian S., Li X., Zhu J., Shao J., Gao J., Zhong G. J., Xu H., ACS Sustain. Chem. Eng., 2024, 12, 9290—9300 |
| [17] |
Jafari M., Shim E., Joijode A., Sep. Purif. Technol., 2021, 260, 118185 |
| [18] |
Xu H., Ke L., Tang M., Shang H., Zhang Z. L., Xu W., Fu Y. N., Wang Y., Tang D., Huang D., Zhang S., Yang H. R., He X., Gao J., Int. J. Biol. Macromol., 2022, 216, 114—123 |
| [19] |
Liu G., Guan J., Wang X., Yu J., Ding B., ACS Sustain. Chem. Eng., 2023, 11, 4279—4288 |
| [20] |
Yue Z., Zhou J., Du X., Wu L., Wang J., Wang X., Int. J. Biol. Macromol., 2023, 250, 126223 |
| [21] |
Liang C., Li J., Chen Y., Ke L., Zhu J., Zheng L., Li X. P., Zhang S., Li H., Zhong G. J., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15, 55820—55830 |
| [22] |
Wang C., He X., Zhu G., Li X., Zhu X., Chen R., Tian S., Li X., Zhu J., Shao J., Gao J., Zhong G. J., Xu H., ACS Sustain. Chem. Eng., 2024, 12, 9290—9300 |
| [23] |
Xu S., Zhang D. A., Huang Q., Li J., Yu J., Wang X., Ding B., Sep. Purif. Technol., 2024, 343, 127164 |
| [24] |
Xie F., Wang Y., Zhuo L., Ning D., Yan N., Li J., Chen S., Lu Z., J. Hazard. Mater., 2021, 412, 125260 |
| [25] |
Cheng Z., Li X., Zhang L., Yuan Z., Zheng H., Guo H., Zhao X., Chen J., Pan Y., Chen X., Feng Y., Luo Z., Tang G., Jin X., He J., Chem. Eng. J., 2023, 475, 145912 |
| [26] |
Nam H. Y., Lee G., Jhung S. H., Chem. Eng. J., 2024, 494, 153072 |
| [27] |
Jun H. J., Yoo D. K., Jhung S. H., J. CO2 Util., 2022, 58, 101932 |
| [28] |
Tripatanasuwan S., Zhong Z., Reneker D. H., Polymer, 2007, 48, 5742—5746 |
| [29] |
Zhu G., Li X., Li X. P., Wang A., Li T., Zhu X., Tang D., Zhu J., He X., Li H., Li S., Zhang Y., Wang B., Zhang S., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15, 47145—47157 |
| [30] |
Thür R., van Velthoven N., Lemmens V., Bastin M., Smolders S., de Vos D., Vankelecom I. F. J., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11, 44792—44801 |
| [31] |
Chai B., Wang S., Li Z., Jiang Y., Liu X., Cui M., Yu X., Xu Y., Lei Y., Zhao L., Fuel, 2024, 369, 131776 |
| [32] |
He X., Chen Y., Chen R., Zhang Y., Li S., Shao J., Chen X., Zhang M., Zhang S., Zhang L., Gao J., Xu H., J. Environ. Chem. Eng., 2025, 13, 116214 |
| [33] |
Ke L., Yang T., Liang C., Guan X., Li T., Jiao Y., Tang D., Huang D., Li S., Zhang S., He X., Xu H., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15, 32463—32474 |
| [34] |
Song X., Tang M., Wang C., Li X., Zhu J., Shao J., Huang S., Wang B., Li X. P., Li H., Xu H., ACS Sustain. Chem. Eng., 2024, 12, 3554—3564 |
| [35] |
Yang M., Yao N., Surmenev R. A., Zhang X., Yu J., Zhang S., Ding B., Macromol. Rapid Commun., 2025, 46, 2401058 |
| [36] |
Xu S., Zhang D. A., Huang Q., Li J., Yu J., Wang X., Ding B., Sep. Purif. Technol., 2024, 343, 127164 |
| [37] |
Zhu G., Wang C., Yang T., Gao N., Zhang Y., Zhu J., He X., Shao J., Li S., Zhang M., Zhang S., Gao J., Xu H., J. Hazard. Mater., 2024, 474, 134781 |
| [38] |
Huang R. T., Zhu G. Y., Li X. Y., Tang D, Y., Zhang Y., Wang B., Zhu J. T., He X. J., Xu H., Chem. J. Chinese Universities, 2024, 45(1), 20230353 |
| [39] |
黄荣廷, 朱桂英, 李欣雨, 唐道远, 张勇, 王斌, 朱金佗, 何新建, 徐欢. 高等学校化学学报, 2024, 45(1), 20230353 |
| [40] |
Koo W. T., Jang, J. S., Qiao S., Hwang W., Jha G., Penner R. M., Kim I. D., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10, 19957—19963 |
江苏省自然科学基金青年项目(BK20241648)
中国博士后科学基金(2024M763559)
国家自然科学基金(52174222)
国家自然科学基金(52573054)
/
| 〈 |
|
〉 |