泽兰素衍生S-糖苷的高化学和高立体选择性合成及 α-葡萄糖苷酶抑制活性
赵宇 , 付子帅 , 张颖 , 李林轩 , 刘朝霞 , 姚辉 , 黄年玉 , 王能中
高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (06) : 95 -104.
泽兰素衍生S-糖苷的高化学和高立体选择性合成及 α-葡萄糖苷酶抑制活性
Highly Chemo- and Stereoselective Synthesis of S-Glycosides from Euparin and Their α -Glucosidase Inhibitory Activity
以泽兰素为苷元设计合成了新型S-糖苷衍生物, 采用钯催化策略, 在温和反应条件下实现了22个S-糖苷化合物的高化学选择性、 高立体选择性合成. 体外α-葡萄糖苷酶抑制活性评价结果显示, 化合物5a, 5d和7表现出高抑制活性, 半数抑制浓度(IC50值)分别为2.7, 5.7和12.1 μmol/L. 分子对接研究结果表明, 这些活性化合物通过与α-葡萄糖苷酶活性位点的ASP382, HIS326残基形成氢键, 及与PHE144残基发生π-π堆积作用, 稳定结合于靶酶活性口袋, 结合能达-32.409 kJ/mol. 本研究建立了温和高效的泽兰素S-糖苷合成方法, 为新型抗糖尿病药物研发提供了具有潜力的先导化合物, 也为天然产物的结构修饰提供了新思路.
Herein, novel S-glycoside derivative was designed and synthesized using euparin as the aglycone. Employing a palladium-catalyzed strategy, 22 S-glycosides were efficiently synthesized under mild conditions with high chemoselectivity and stereoselectivity. Evaluation of the in vitroα-glucosidase inhibitory activities of these compounds showed that compounds 5a, 5d, and 7 exhibited potent inhibitory activity, with IC50 values of 2.7, 5.7 and 12.1 μmol/L, respectively. Molecular docking studies revealed that these active compounds bind to the active site of α-glucosidase through hydrogen bonds(with ASP382 and HIS326 residues) and π-π stacking interactions(with PHE144 residue), contributing to high binding affinity(docking score: -32.409 kJ/mol). This study provides a mild and efficient synthetic method for euparin-derived S-glycosides and identifies promising lead compounds for the development of novel anti-diabetic drugs.
支持信息见http: //www.cjcu.jlu.edu.cn/CN/10.7503/20250389.
| [1] |
Yang W. Y., Scientia Sinica Vitae, 2018, 48(8), 812—819 |
| [2] |
杨文英. 中国科学(生命科学), 2018, 48(8), 812—819 |
| [3] |
Ong K. L., Stafford L. K., Vos T., Lancet, 2023, 402(10397), 203—234 |
| [4] |
Li J. S., Yang S. R., Sun S. M., Li Z. B., Zhang L. J., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(5), 20240431 |
| [5] |
李劲松, 杨思蕊, 孙世民, 李中波, 张利君. 高等学校化学学报. 2025, 46(5), 20240431 |
| [6] |
He M, Zhai Y. H., Zhang Y. Q., Xu S., Yu S. X., Wei Y. X., Xiao H. F., Song Y. D., Food Funct., 2022, 13(2), 857—866 |
| [7] |
Ullah W., Rahim F., Hayat S., Ullah H., Taha M., Khan S., Khaliq A., Bibi S., Gohar O., Iqbal N., Shah S A. A., Khan K. M., Chem. Data Collect., 2024, 50, 101122 |
| [8] |
Han B. F., Zheng R. S., Zeng H. M., Wang S. M., Sun K. X., Chen R., Li L., Wei W. Q., He J., J. Natl. Cancer. Ctr., 2024, 4(1), 47—53 |
| [9] |
Luo C. Y., Zhou Y. Y., Li N., Luo J. H., Zhang Y. H., Lu B., Chen H. D., Dai M., Chin. J. Epidemiol., 2024, 45(5), 621—625 |
| [10] |
骆晨雨, 周月阳, 李娜, 骆家辉, 张愉涵, 陆斌, 陈宏达, 代敏. 中华流行病学杂志, 2024, 45(5), 621—625 |
| [11] |
Zhang N., Deng C. X., Lin H. L., Gao Y. G., Chem. J. Chinese Universities, 2024, 45(12), 20240363 |
| [12] |
张楠, 邓昌选, 林汉琳, 高阳光. 高等学校化学学报. 2024, 45(12), 20240363 |
| [13] |
Deng C. X., Zhang N., Lin H. L., Lu W. T., Ding F., Gao Y. G., Zhang Y. M., Curr. Med. Chem., 2025, 32(11), 2115—21441 |
| [14] |
Li R. F., Yang J. X., Liu J., Ai G. M., Zhang H. Y., Xu L. Y., Chen S. B., Zhang H. X., Li X. L., Cao Z. R., Wang K. R., J. Med. Chem., 2021, 64(9), 5863—5873 |
| [15] |
Mohammadi M., Yousefi M., Habibi Z., Dastan D., Nat. Prod. Res., 2012, 26(4), 291—297 |
| [16] |
Ezzat M. I., Ezzat S. M., El Deeb K. S.., El Fishawy A. M., Nat. Prod. Res., 2017, 31(11), 1325—1328 |
| [17] |
Ezzatzadeh E., Hossaini Z., Nat. Prod. Res., 2019 , 33(11), 1617—1623 |
| [18] |
Chen Z. Y., Wang J. Q., Xu W. J., Guo J., Zou K., Cao Y. L., Huang N. Y., Chem. Reag., 2023, 45(6), 131—138 |
| [19] |
陈振羽, 王金强, 徐文静, 郭骥, 邹坤, 曹燕来, 黄年玉. 化学试剂, 2023, 45(6), 131—138 |
| [20] |
Stambasky J., Hocek M., Kocovsky P., Chem. Rev., 2009, 109(12), 6729—6764 |
| [21] |
Deng L. F., Wang Y. W., Xu S. Y., Shen A., Zhu H. P., Zhang S. Y., Zhang X., Niu D. W., Science, 2023, 382(6673), 928—935 |
| [22] |
Zhou S. A., Guo X. T., Li J. W., Li X. Y., Li Y. X., Cai H., Ding F. Q., Glycosci. Therap., 2025, 1, 100009 |
| [23] |
Yamashita M., Int. Immunopharmacol., 2021, 101, 108272 |
| [24] |
Yang Y., Mori T., J. Antibiot., 2026, 79, 153—164 |
| [25] |
Liu Y. X., Jiao Y., Luo H. J., Huang N.Y., Lai M. N., Zou K., Yao H., ACS Catal., 2021, 11(9), 5287—5293 |
| [26] |
Zhang Z. T., Xie J. H., Wang J. R., Zhu Y. F., Gao X. Y., Li L. X., Wang N. Z., Huang N. Y., Yao H., Org. Lett., 2025, 27(16), 4214—4218 |
| [27] |
Cao Z., Niu Y. J., Jiang X. X., Li L. X., Wang N. Z., Huang N. Y.,, Yao H., Org. Lett., 2025, 27(20), 5230—5235 |
| [28] |
Othman K. A., Xiang Y. M., Wang Y., Huang N. Y, Wang N. Z., Li L. X., Yao H., Chem. Commun., 2025, 61(43), 7867—7870 |
| [29] |
Sun Y. X., Ren K. K., Zhang Z. T., Li Y. Z., Wang N. Z., Zeng H., Huang N. Y., Li X. X., Deng W. Q., Yao H., Org. Lett., 2024, 26(25), 5396—5401 |
| [30] |
Xie R., Xu J., Shi H. L., Xiao C. Y., Wang N. Z., Huang N. Y., Yao H., Org. Lett., 2024, 26(24), 5162—5166 |
| [31] |
Xiong T., Cao Z., Gu J. R., Wang N. Z., Liu M. G., Yao H., J. Carbohydr. Chem., 2024, 43(3), 70—89 |
| [32] |
Zou F. K., Wang N. Z., Yao H., Wang H., Liu M. G., Huang N. Y., Chin. J. Org. Chem., 2023, 44(2), 593—604 |
| [33] |
邹发凯, 王能中, 姚辉, 王慧, 刘明国, 黄年玉. 有机化学, 2024, 44(2), 593—604 |
| [34] |
Wang Y. Y, Cao Z., Wang N. Z., Liu M. G., Zhou H. F., Wang L., Huang N. Y., Yao H., Adv. Synth. Catal., 2023, 365(10), 1699—1704 |
| [35] |
Chauvin J. P. R., Griesser M., Pratt D. A., J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(18), 6484—6493 |
| [36] |
Yamamoto K., Miyake H., Kusunoki M., Osaki S., FEBS J., 2010, 277(20), 4205—4214 |
| [37] |
Al‑Qattan M. N. M., Mordi M. N., J. Mol. Model., 2023, 29, 281 |
| [38] |
Halgren T. A., J. Comput. Chem., 1996, 17(5/6), 490—519 |
| [39] |
Schrödinger L. L. C., the PyMOL Molecular Graphics System, Version 2.5.2., Schrödinger: New York, 2021 |
| [40] |
Morris G. M., Huey R., Lindstron W., Sanner M. F., Belew R. K., Goodsell D. S., Olson A. J., J. Comput. Chem., 2009, 30(16), 2785—2791 |
| [41] |
Trott O., Olson A. J., J. Comput. Chem., 2010, 31(2), 455—461 |
国家自然科学基金(22207063)
国家自然科学基金(22501156)
湖北省中央引导地方科技发展资金(2024BSB016)
湖北省中央引导地方科技发展资金(2025CSA093)
湖北省自然科学基金(2025AFD262)
湖北省自然科学基金(2025AFB213)
高等学校学科创新引智计划(D20015)
天然产物研究与利用湖北省重点实验室(三峡大学)开放基金(2024NPRD03)
天然产物研究与利用湖北省重点实验室(三峡大学)开放基金(2024NPRD04)
天然产物研究与利用湖北省重点实验室(三峡大学)开放基金(2024NPRD05)
天然产物研究与利用湖北省重点实验室(三峡大学)开放基金(2025NPRD01)
/
| 〈 |
|
〉 |