荧光超分子聚合物网络
Fluorescent Supramolecular Polymer Networks
超分子聚合物网络(Supramolecular polymer networks, SPNs)是一类通过动态可逆的非共价相互作用将聚合物交联形成的功能体系, 其独特结构推动了多种功能材料的发展. 作为其中重要的分支, 荧光超分子聚合物网络(Fluorescent supramolecular polymer networks, FSPNs)通过结合非共价相互作用的动态性与荧光基团丰富的光物理性质, 显著拓展了聚合物材料的种类与功能维度, 在信息存储材料、 化学传感及光电功能材料等领域展现出广阔的应用前景. 本文依据非共价相互作用类型对近5年来FSPNs的研究进展进行了分类评述, 并展望了其未来发展方向. 本文旨在系统梳理该领域的制备策略与应用现状, 以期为深入理解FSPNs提供参考, 并对构建先进荧光材料与设计多功能聚合物材料提供有益借鉴.
Supramolecular polymer networks(SPNs) are a class of functional systems formed by cross-linking polymers through dynamic and reversible non-covalent interactions. Their unique structures have driven the development of various functional materials. As an important branch, fluorescent supramolecular polymer networks(FSPNs) significantly expand the variety and functional dimensions of polymer materials by ingeniously combining the dynamic nature of non-covalent interactions with the rich photophysical properties of fluorophores. These systems exhibit broad application prospects in fields such as information storage materials, chemical sensing, and optoelectronic functional materials. Herein, this review summarized the research progress of FSPNs in the past five years, taking the types of non-covalent interactions as the main thread, and looks forward to their future development directions. This review aims to systematically summarize the preparation strategies and application status in this field, providing references for an in-depth understanding of FSPNs and offering valuable insights for the design of advanced fluorescent materials and multifunctional polymer materials.
| [1] |
Liu Y., Wang L., Zhao L., Zhang Y., Li Z. T., Huang F., Chem. Soc. Rev., 2024, 53(3), 1592—1623 |
| [2] |
Xia D., Wang P., Ji X., Khashab N. M., Sessler J. L., Huang F., Chem. Rev., 2020, 120(13), 6070—6123 |
| [3] |
Zhang D. W., Wang H., Li Z. T., Chem. J. Chinese Universities, 2020, 41(6), 1139—1150 |
| [4] |
张丹维, 王辉, 黎占亭. 高等学校化学学报, 2020, 41(6), 1139—1150 |
| [5] |
Yang L., Tan X., Wang Z., Zhang X., Chem. Rev., 2015, 115(15), 7196—7239 |
| [6] |
Han W., Xiang W., Li Q., Zhang H., Yang Y., Shi J., Ji Y., Wang S., Ji X., Khashab N. M., Sessler J. L., Chem. Soc. Rev., 2021, 50(18), 10025—10043 |
| [7] |
Peng H. Q., Zhu W., Guo W. J., Li Q., Ma S., Bucher C., Liu B., Ji X., Huang F., Sessler J. L., Prog. Polym. Sci., 2023, 137, 101635 |
| [8] |
Zhao Y., Song S., Ren X., Zhang J., Lin Q., Zhao Y., Chem. Rev., 2022, 122(6), 5604—5640 |
| [9] |
Mako T. L., Racicot J. M., Levine M., Chem. Rev., 2019, 119(1), 322—477 |
| [10] |
Wang B., Liu Y., Chen X., Liu X. T., Liu Z., Lu C., Chem. Soc. Rev., 2024, 53(20), 10189—10215 |
| [11] |
Wang H., Ji X., Li Z., Huang F., Adv. Mater., 2017, 29(14), 1606117 |
| [12] |
Wu L. J., Deng A., Liu J. X., Lin R. L., Ye M. F., Huang G. Z., Aggregate, 2025, 6(10), e70145 |
| [13] |
Du X. C., Hao H. X., Qin A. J., Tang B. Z., Chem. J. Chinese Universities, 2020, 41(3), 411—416 |
| [14] |
杜宪超, 郝红霞, 秦安军, 唐本忠. 高等学校化学学报, 2020, 41(3), 411—416 |
| [15] |
Luo J., Xie Z., Lam J. W. Y., Cheng L., Chen H., Qiu C., Kwok H. S., Zhan X., Liu Y., Zhu D., Tang B. Z., Chem. Commun., 2001, 1740—1741 |
| [16] |
Yuan Y., Yang M., Lin X., Li W. G., Yang Z., Liu G., Xu Q., Chen Y. X., Pang H., Tian T., Supramol. Mater., 2026, 5, 100122 |
| [17] |
Zhong J., Mareque-Rivas J. C., Lan X., Su Y. X., Aggregate, 2025, 6(8), e70081 |
| [18] |
Hu R., Qin A., Tang B. Z., Prog. Polym. Sci., 2020, 100, 101176 |
| [19] |
Chen P., Zhang G., Li J., Ma L., Zhou J., Zhu M., Li S., Wang Z., Chem. Res. Chinese Universities, 2024, 40(2), 293—304 |
| [20] |
Xiong J., Wu M., Yao L. Y., Chem. Res. Chinese Universities, 2024, 40(5), 887—893 |
| [21] |
Duan Q., Zhang Q., Zhang J., Lin S., Xiao T., Wang L., Chin. Chem. Lett., 2025, 36(12), 111421 |
| [22] |
Liu H., Hu Z. Q., Zhang H. C., Ji X. F., Polym. Bull., 2023, 36(11), 1420—1437 |
| [23] |
刘会, 胡紫晴, 张涵威, 吉晓帆. 高分子通报, 2023, 36(11), 1420—1437 |
| [24] |
Sun Z., Yin P., He S., Zhang K., Pan X., Wang J., Hao P., Zhou Z., Yang X., Ma L., Tan C., Chem. Res. Chinese Universities, 2025, 41(3), 519—524 |
| [25] |
Huang Q., Chen Y., Wang S., Liu K., Zhao X. Z., Mao X., Tang B. Z., Rao L., Aggregate, 2025, 6(11), e70156 |
| [26] |
Chu B., Zhang H., Zhang X., Tang B. Z., Acc. Chem. Res., 2025, 58(12), 1924—1935 |
| [27] |
Ye S., Bao Y., Chem. Mater., 2024, 36(12), 5878—5896 |
| [28] |
Shen Y., Le X., Wu Y., Chen T., Chem. Soc. Rev., 2024, 53(2), 606—623 |
| [29] |
Wei S., Li Z., Lu W., Liu H., Zhang J., Chen T., Tang B. Z., Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(16), 8608—8624 |
| [30] |
Wang R., Zhang Y., Lu W., Wu B., Wei S., Wu S., Wang W., Chen T., Angew. Chem. Int. Ed., 2023, 62(23), e202300417 |
| [31] |
Zhao Z., Zhang H., Lam J. W. Y., Tang B. Z., Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(25), 9888—9907 |
| [32] |
Li B., He T., Shen X., Tang D., Yin S., Polym. Chem., 2019, 10(7), 796—818 |
| [33] |
Guan W. L., Chen J. F., Liu J., Shi B., Yao H., Zhang Y. M., Wei T. B., Lin Q., Coordin. Chem. Rev., 2024, 507, 215717 |
| [34] |
Wen J., Jiang S., Wang J., Li X., Bi Z., Jin Y., Fan L., Wang L., Wu Y., Gan F., Polymer, 2023, 278, 126006 |
| [35] |
Gong G. F., Chen Y. Y., Zhang Y. M., Fan Y. Q., Zhao Q., An J. N., Yao H., Wei T. B., Lin Q., ACS Sustainable Chem. Eng., 2020, 8(15), 5831—5836 |
| [36] |
Liu Y., Chen X., Liu X., Guan W., Lu C., Chem. Soc. Rev., 2023, 52(4), 1456—1490 |
| [37] |
Guo C., Sedgwick A. C., Hirao T., Sessler J. L., Coordin. Chem. Rev., 2021, 427, 213560 |
| [38] |
Liu Z., Liu Y., Chem. Soc. Rev., 2022, 51(11), 4786—4827 |
| [39] |
Qu D. H., Wang Q. C., Zhang Q. W., Ma X., Tian H., Chem. Rev., 2015, 115(15), 7543—7588 |
| [40] |
Hua B., Shao L., Li M., Liang H., Huang F., Acc. Chem. Res., 2022, 55(7), 1025—1034 |
| [41] |
Lu W., Si M., Le X., Chen T., Acc. Chem. Res., 2022, 55(16), 2291—2303 |
| [42] |
Zhu G., Zhang Q., Peng B., Liu S., Lin C., Kuehne A. J.C., Cheng M., Shi F., Supramol. Mater., 2025, 4, 100099 |
| [43] |
Mohammadi-Jorjafki M., Babazadeh-Mamaqani M., Khalilzadeh R., Roghani-Mamaqani H., Hoogenboom R., Wang F., Prog. Polym. Sci., 2025, 166, 101986 |
| [44] |
Xu S., Wang M., Liu H., Li J., Deng R., Ji X., Sci. China Chem., 2025, 68, 4326—4337 |
| [45] |
Hou Y., Zhang Z., Zhang M., Acc. Chem. Res., 2025, 58(10), 1644—1656 |
| [46] |
Xu J., Deng S., Wei P., J. Am. Chem. Soc., 2024, 146(49), 34176—34187 |
| [47] |
Li Z., Ji X., Xie H., Tang B. Z., Adv. Mater., 2021, 33(33), 2100021 |
| [48] |
Zhang H., Li J., Hu Z., Ji X., Chin. J. Chem., 2024, 42(22), 2699—2704 |
| [49] |
Chen S., Zhang K., Li Z., Wu Y., Zhu B., Zhu J., Supramol. Mater., 2023, 2, 100032 |
| [50] |
Ji X., Ahmed M., Long L., Khashab N. M., Huang F., Sessler J. L., Chem. Soc. Rev., 2019, 48(10), 2682—2697 |
| [51] |
Chen L., You W., Wang J., Yang X., Xiao D., Zhu H., Zhang Y., Li G., Yu W., Sessler J. L., Huang F., J. Am. Chem. Soc., 2024, 146(1), 1109—1121 |
| [52] |
Zhang H., Liu H., Hu Z., Ji X., Supramol. Mater., 2022, 1, 100018 |
| [53] |
Li Q., Quan X., Xu S., Hu Z., Hu R., Li G., Han B., Ji X., Small, 2025, 21(3), 2408037 |
| [54] |
Wild A., Winter A., Schlütter F., Schubert U. S., Chem. Soc. Rev., 2011, 40(3), 1459—1511 |
| [55] |
Liu Y., Liu Y., Zhao J., Wang W., Liu G., Zhao X., Wang Y., Deng J., Yue C., Yang L., Shi X., Zhang Z., Yu W., Yan X., Macromolecules, 2024, 57(19), 9323—9333 |
| [56] |
Li G., Zhou Z., Yuan C., Guo Z., Liu Y., Zhao D., Liu K., Zhao J., Tan H., Yan X., Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(25), 10013—10017 |
| [57] |
Li Y., Huang F., Stang P. J., Yin S., Acc. Chem. Res., 2024, 57(8), 1174—1187 |
| [58] |
Zhang R., Li R., Huang F., Zhang M., Prog. Polym. Sci., 2023, 141, 101680 |
| [59] |
Jeyakkumar P., Liang Y., Guo M., Lu S., Xu D., Li X., Guo B., He G., Chu D., Zhang M., Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(35), 15199—15203 |
| [60] |
Wang P., Miao X., Meng Y., Wang Q., Wang J., Duan H., Li Y., Li C., Liu J., Cao L., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(20), 22630—22639 |
| [61] |
Li X., Gong J. P., Nat. Rev. Mater., 2024, 9(6), 380—398 |
| [62] |
Wu Y., Qu J., Zhang X., Ao K., Zhou Z., Zheng Z., Mu Y., Wu X., Luo Y., Feng S. P., ACS Nano, 2021, 15(8), 13427—13435 |
| [63] |
Zhang Y., Cai C., Li F., Tan X., Li Q., Ni X., Dong S., Mater. Horiz., 2024, 11(22), 5641—5649 |
| [64] |
Zhuo S., Liang Y., Wu Z., Zhao X., Han Y., Guo B., Mater. Horiz., 2024, 11(1), 37—101 |
| [65] |
Wang H., Zhu C. N., Zeng H., Ji X., Xie T., Yan X., Wu Z. L., Huang F., Adv. Mater., 2019, 31(12), 1807328 |
| [66] |
Duan Q., Li X., Wu Z., Lin S., Zeng R., Xiao T., Macromol. Rapid Comm., 2025, 46(3), 2400752 |
| [67] |
Duan Q., Chen D., Zhang Q., Lin S., Zeng R., Xiao T., ChemNanoMat, 2025, 11(1), e202400501 |
| [68] |
He Q., Vargas-Zúñiga G. I., Kim S. H., Kim S. K., Sessler J. L., Chem. Rev., 2019, 119(17), 9753—9835 |
| [69] |
Xue M., Yang Y., Chi X., Yan X., Huang F., Chem. Rev., 2015, 115(15), 7398—7501 |
| [70] |
Fu H. G., Chen Y., Liu Y., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(17), 16117—16122 |
| [71] |
Lu C., Zhang M., Tang D., Yan X., Zhang Z., Zhou Z., Song B., Wang H., Li X., Yin, S., Sepehrpour H., J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(24), 7674—7680 |
| [72] |
Ji X., Yao Y., Li J., Yan X., Huang F., J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(1), 74—77 |
| [73] |
Wang H., Ji X., Ahmed M., Huang F., Sessler J. L., J. Mater. Chem. A, 2019, 7(4), 1394—1403 |
| [74] |
Jie K., Zhou Y., Ji X., Polym. Chem., 2015, 6(2), 218—222 |
| [75] |
Ji X., Jie K., Zimmerman S. C., Huang F., Polym. Chem., 2015, 6(11), 1912—1917 |
| [76] |
Wang H., Jones L. O., Zhao T., Hwang I., Lynch V. M., Khashab N. M., Schatz G. C., Page Z. A., Sessler J. L., Chem. Sci., 2023, 14(15), 4120—4125 |
| [77] |
Han W., Tian H., Qiang T., Wang H., Wang P., Chem. Eur. J., 2024, 30(12), e202303569 |
| [78] |
Crini G., Chem. Rev., 2014, 114(21), 10940—10975 |
| [79] |
Webber M. J., Langer R., Chem. Soc. Rev., 2017, 46(21), 6600—6620 |
| [80] |
Zhou X., Zhang H., Liu Y., Chem. Sci., 2024, 15(44), 18259—18271 |
| [81] |
Balli M. V., Biedermann F., Prodi L., Picchetti P., Chem. Soc. Rev., 2025, 54(17), 7769—7869 |
| [82] |
Han W., Liu Z., Wang S., Ji Y., Zhang X., ChemistrySelect, 2020, 5(7), 2300—2305 |
| [83] |
Yang Y., Liu S., Liu H., Li Q., Zhang H., Hu Z., Lu X., Ji X., Giant, 2022, 11, 100112 |
| [84] |
Li Q., Yu Z., Redshaw C., Xiao X., Tao Z., Chem. Soc. Rev., 2024, 53(7), 3536—3560 |
| [85] |
Liu J. X., Chen K., Redshaw C., Chem. Soc. Rev., 2023, 52(4), 1428—1455 |
| [86] |
Bhaumik S. K., Biswas R., Banerjee S., Chem. Eur. J., 2021, 16(16), 2195—2210 |
| [87] |
Bai H., Liu Z., Zhang T., Du J., Zhou C., He W., Chau J. H. C., Kwok R. T. K., Lam J. W. Y., Tang B. Z., ACS Nano, 2020, 14(6), 7552—7563 |
| [88] |
Li Y., Li Q., Miao X., Qin C., Chu D., Cao L., Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(12), 6744—6751 |
| [89] |
Kato K., Fa S., Ohtani S., Shi T. h., Brouwer A. M., Ogoshi T., Chem. Soc. Rev., 2022, 51(9), 3648—3687 |
| [90] |
Chen J., Zhang Y., Meng Z., Guo L., Yuan X., Zhang Y., Chai Y., Sessler J. L., Meng Q., Li C., Chem. Sci., 2020, 11(24), 6275—6282 |
| [91] |
Zhang Z. Y., Li C., Acc. Chem. Res., 2022, 55(6), 916—929 |
| [92] |
Wu J. R., Wu G., Yang Y. W., Acc. Chem. Res., 2022, 55(21), 3191—3204 |
| [93] |
Sheng L., Liu H., Hu Z., Ji X., Chem. Eur. J., 2023, 29(42), e202300990 |
| [94] |
Zhang M., Cheng Y., Zhang T., Liang B., Wei X., Wang P., Xia D., Yan X., Aggregate, 2024, 5(5), e608 |
| [95] |
Hu X. Y., Xiao T., Lin C., Huang F., Wang L., Acc. Chem. Res., 2014, 47(7), 2041—2051 |
| [96] |
Li S. L., Xiao T., Lin C., Wang L., Chem. Soc. Rev., 2012, 41(18), 5950—5968 |
| [97] |
Kim Cuc T. T., Nhien P. Q., Khang T. M., Chen H. Y., Wu C. H., Hue B. T. B., Li Y. K., Wu J. I., Lin H. C., ACS Appl. Mater. Interfaces, 2021, 13(17), 20662—20680 |
| [98] |
Li W., Zhang H., Lu W., Zhang Y., Zheng T., Yang G., Chen T., Adv. Optical Mater., 2023, 11(8), 2202738 |
华中科技大学“交叉研究支持计划”项目(2025JCYJ055)
国家自然科学基金(52473006)
国家自然科学基金(22505183)
温州医科大学启动经费(89225003)
/
| 〈 |
|
〉 |