离子化策略实现马来酸酐水溶性光敏探针的制备及其在高效抗菌中的应用
李银 , 汤睿霖 , 瞿超 , 程亮慧 , 胡玉玺 , 吴钰祥 , 王志明
高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (04) : 161 -170.
离子化策略实现马来酸酐水溶性光敏探针的制备及其在高效抗菌中的应用
Ionization Strategy for the Preparation of a Water-soluble Maleic Anhydride-based Photosensitive Probe and Its Application in High-efficiency Antibacterial Therapy
3,4-二芳基马来酸酐系列衍生物因具有与伯胺类物质的高反应活性而被应用于生物荧光成像和光敏治疗, 但水溶性的缺陷限制了其进一步的生物应用. 本文以二乙基苯胺为原料, 通过与1,2-方酸酰氯的Friedel-Crafts酰基化反应、 光催化扩环及碘甲烷季铵化反应, 合成了一种阳离子型荧光探针2NM-1. 该探针表现出显著的聚集诱导发光特性, 在水相中具有良好的溶解性; 可通过静电相互作用与细胞膜有效结合, 实现了对微生物的特异性荧光识别与成像, 且对革兰氏阳性菌和真菌表现出优异的光动力抗菌活性, 展现出生物应用潜力.
The 3,4-diarylmaleic anhydride series derivatives have been applied in biological fluorescence imaging and phototherapy due to their high reactivity with primary amine substances, but their water solubility limitations limit their further biological applications. This paper synthesized a cationic fluorescent probe 2NM-1 from diethyl-aniline via sequential Friedel-Crafts acylation with 1,2-squaroyl chloride, photocatalytic ring expansion, and quaternization with methyl iodide. The probe exhibits pronounced aggregation-induced emission property and good water solubility, and effectively binds to cell membrane through electrostatic interactions, thereby achieving specific fluorescent recognition and imaging of microbes. 2NM-1 displays potent photodynamic antibacterial activity against Gram-positive bacteria and fungi, demonstrating potential for biomedical applications.
支持信息见http://www.cjcu.jlu.edu.cn/CN/10.7503/cjcu20250413.
| [1] |
Makabenta J. M. V., Nabawy A., Li C. H., Schmidt-Malan S., Patel R., Rotello V. M., Nat. Rev. Microbiol., 2021, 19, 23—36 |
| [2] |
Cheng L., Zhuang Z.,Yin M., Lu Y., Liu S., Zhan M., Zhao L., He Z., Meng F., Tian S., Luo L., Nat. Commun., 2024, 15, 9786 |
| [3] |
Hao Y. L., Li J., Wang Z. H., Ge J. C., Chem. J. Chinese Universities, 2025, 46(6), 20240409 |
| [4] |
郝永梁, 李建, 王泽华, 葛介超. 高等学校化学学报, 2025, 46(6), 20240409 |
| [5] |
Rao Y., Wang Y., Zhang H., Wang Y., He Q., Yuan X., Guo J., Chen H., Adv. Mater., 2024, 36, 2406910 |
| [6] |
He X., Xu Z., Wu H., Sathishkumar G., Zhang K., Rao X., Kharaziha M., Li N., Kang E., Xu L., Adv. Funct. Mater., 2024, 34, 2404708 |
| [7] |
He C., Feng P., Hao M., Tang Y., Wu X., Cui W., Ma J., Ke C., Adv. Funct. Mater., 2024, 34, 2402588 |
| [8] |
Chen S., Huang B., Tian J., Zhang W., Adv. Healthcare Mater., 2024, 13, 2401211 |
| [9] |
Zhang Y., Wang W., Yang X., An X., Liu X., Zhao W., Zhu L., Wang T., Wang Y., Chen Y., Feng J., Shao J., Zhou X., Tang B. Z., Ge S., Li J., Aggregate, 2025, 6, e733 |
| [10] |
Ding Q., Ding L., Xiang C., Li C., Kim E., Yoon C., Wang H., Gu M., Zhang P., Wang L., Tang B. Z., Kim J. S., Angew. Chem. Int. Ed., 2025, 64, e202506505 |
| [11] |
Fan D., Li M., Shen Z., Li Y., Guo J., Wang D., Han T., Tang B. Z., Aggregate, 2025, 6, e70087 |
| [12] |
Lee M. M. S., Yu E. Y., Chau J. H. C., Lam J. W. Y., Kwok R. T. K., Tang B. Z., Adv. Mater., 2025, 37, 2407707 |
| [13] |
Chen X., Han H., Tang Z., Jin Q., Ji J., Adv. Healthcare Mater., 2021, 10, 2100736 |
| [14] |
Bai H., He W., Chau J. H. C., Zheng Z., Kwok R. T. K., Lam J. W. Y., Tang B. Z., Biomaterials, 2021, 268, 120598 |
| [15] |
Cai X., Liu B., Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59, 9868—9886 |
| [16] |
Li Y., Zhang R., Wan Q., Hu R., Ma Y., Wang Z., Hou J., Zhang W., Tang B. Z., Adv. Sci., 2021, 8, 2102561 |
| [17] |
Gao Q., Ma H., Chen X., Tian M., Yang Y., Wei Y., Coord. Chem. Rev., 2026, 550, 217409 |
| [18] |
Lv Y., Zhao M., Lin Q., Xu Z., Bai Q., Ding D., Mao D., Wang K., Aggregate, 2025, 6, e70214 |
| [19] |
Zhou C., Jiang M., Du J., Bai H., Shan G., Kwok R. T. K., Chau J. H. C., Zhang J., Lam J. W. Y., Huang P., Tang B. Z., Chem. Sci., 2020, 11, 4730—4740 |
| [20] |
Wang W., Wu F., Zhang Q., Zhou N., Zhang M., Zheng T., Li, Y., Tang B. Z., ACS Nano, 2022, 16, 7961—7970 |
| [21] |
Li Z. H., Li D., Li Y., Li R., Kong H., Qu Y., Wu Y., Liu J., Qin S., Zhang E., Tu Y. Q., Chem. Eng. J., 2025, 519, 165603 |
| [22] |
Hanheiser N., Jiang Y., Zoister C., Dimde M., Achazi K., Nie C., Li Y., Haag R., Singh A. K., Angew. Chem. Int. Ed., 2025, 64, e202425069 |
| [23] |
Peng H., Tang Q., Tang S., Gong J., Zhao Q., J. Membr. Sci., 2019, 592, 117386 |
| [24] |
Kalelkar P. P., Riddick M., García A. J., Nat. Rev. Mater., 2022, 7, 39—54 |
| [25] |
Shi J., Wang M., Sun Z., Liu Y., Guo J., Mao H., Yan F., Acta Biomater., 2019, 97, 247—259 |
| [26] |
Zhang Y., Liu D., Chen W., Tao Y., Li W., Qi J., Adv. Mater., 2024, 36, 2409661 |
| [27] |
Li Y., He D., Zheng Q., Tang R., Wan Q., Tang B. Z., Wang Z., Adv. Healthcare Mater., 2024, 13, 2304392 |
| [28] |
Liu L., Xiao C., Li Y., Wan J., Tang B. Z., Wang, Z., Chem. Commun., 2025, 61, 18380—18383 |
| [29] |
Zhu C., Li Y., Deng Q., Guo R., Huang Y., Guo W., Chen X., Tang B. Z., Wang Z., Chen L., Sun Z., Interdiscipl. Med., 2026, e70095 |
| [30] |
Li Z., Xu L., Li J. Y., Lei L., Liang P. Z., Wu Q., Yang F., Ren T. B., Yin X., Yuan L., Zhang X. B., J. Am. Chem. Soc., 2023, 145, 26736—26746 |
国家自然科学基金(52473173)
广东省基础与应用基础研究基金(2023B151504003)
湖北省自然科学基金(2025AFD638)
江汉大学研究基金(2024JCYJ16)
/
| 〈 |
|
〉 |