基于高内吞效率的核酸适体构建LYTACs嵌合体以增强白血病细胞膜蛋白的降解

陈卓然 ,  龚玲玉 ,  艾立丽 ,  张鹏 ,  周艳华

高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (7) : 117 -127.

PDF (10021KB)
高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (7) : 117 -127. DOI: 10.7503/cjcu20260017
研究论文

基于高内吞效率的核酸适体构建LYTACs嵌合体以增强白血病细胞膜蛋白的降解

作者信息 +

High-internalization-efficiency Aptamer-based LYTACs Chimera for Enhanced Degradation of Leukemia Cell Membrane Proteins

Author information +
文章历史 +
PDF (10260K)

摘要

基于溶酶体靶向嵌合体(LYTACs)技术,以具有高内吞效率的转铁蛋白受体(Transferrin receptor 1,TfR1/CD71)特异性核酸适体HG9作为识别模块,通过共价连接溶酶体导向配体三乙酰半乳糖胺(tri-GalNAc),设计合成了一种新型双功能嵌合分子HG9-10-tri,旨在实现CD71的高效、特异性降解.研究结果表明,通过筛选获得HG9与tri-GalNA之间最佳连接子长度,且该嵌合分子在不改变其稳定性及对人髓性单核细胞白血病细胞(MV4-11)亲和力的前提下,能够特异性识别急性髓细胞性白血病(AML)细胞系,并通过去唾液酸糖蛋白受体(ASGPR)介导的内吞-溶酶体途径显著下调细胞表面CD71蛋白表达水平,降解作用呈现明显的时间和浓度依赖性.并且CD71降解能够有效抑制MV4-11细胞的活力,并进一步诱导细胞凋亡与G1期周期阻滞,为治疗CD71高表达的急性髓系白血病提供了新策略.

Abstract

In this study,we developed a novel bifunctional lysosome-targeting chimera (LYTAC) ,designated HG9-10-tri,by covalently conjugating tri-GalNAc (a lysosome-trafficking ligand) to HG9,an aptamer that binds transferrin receptor 1 (TfR1/CD71) with high affinity and internalization efficiency.This chimeric molecule was designed to achieve potent and selective degradation of CD71.Following the optimization of the linker length between HG9 and tri-GalNAc,we demonstrated that HG9-10-tri retains unaltered stability and binding affinity for human acute monocytic leukemia (MV4-11) cells while specifically recognizing acute myeloid leukemia (AML) cell lines.Mechanistically,HG9-10-tri engages the asialoglycoprotein receptor (ASGPR) to trigger endocytosis and lysosomal trafficking,resulting in significant downregulation of cell surface CD71 protein levels in a time-and concentration-dependent manner.Functionally,CD71 degradation suppressed MV4-11 cell viability,induced apoptosis,and triggered G1 phase cell cycle arrest.Collectively,these findings establish HG9-10-tri as a promising therapeutic strategy for CD71-overexpressing acute myeloid leukemia.

关键词

转铁蛋白受体(CD71) / 细胞膜降解 / 溶酶体靶向嵌合体(LYTACs) / 核酸适体 / 三乙酰半乳糖胺

Key words

CD71 / Cell membrane degradation / Lysosome-targeting chimera (LYTACs) / Aptamer / Triacetylgalactosamine (tri-GalNAc)

引用本文

引用格式 ▾
陈卓然,龚玲玉,艾立丽,张鹏,周艳华. 基于高内吞效率的核酸适体构建LYTACs嵌合体以增强白血病细胞膜蛋白的降解[J]. 高等学校化学学报, 2026, 47(7): 117-127 DOI:10.7503/cjcu20260017

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1]

Wolska-Washer A., Smolewski P., Cancers, 2022, 14(15),3778

[2]

Rehman M.U., Wu X.X., Chen Q., Liu Z.W., Long S.H., Bioorg.Chem., 2025, 167,109249

[3]

Yi W.W., Zhang J.H., Huang Y.X., Zhan Q., Zou M., Cheng X., Zhang X.G., Yin Z.N., Tao S., Cheng H., Wang F.D., Guo J., Ju Z.Y., Chen Z.Y., Leukemia, 2024, 38(5), 1003-1018

[4]

Wang F., Lv H.H., Zhao B., Zhou L.F., Wang S.H., Luo J., Liu J.Y., Shang P., J.Exp.Clin.Canc.Res., 2019, 38(1), 406

[5]

Liu Y., Liu Y., Tong Y., Pharm.Inf., 2020, 9(3), 92-102

[6]

(刘洋, 刘煜, 童玥. 药物资讯, 2020, 9(3), 92-102)

[7]

Zhen Y.Z., Chen Y.X., Hu J.D., J.Leuk.Lymphoma, 2022, 31(7), 441-444

[8]

(郑湧智, 陈艳欣, 胡建达. 白血病·淋巴瘤, 2022, 31(7), 441-444)

[9]

Wei Y.Y., Zhang X.Z., Zhang F., Li Z.B., Wang N.N., Liu S., Yue B.H., J.Exp.Hematol., 2015, 23(1), 234-240

[10]

(魏园玉, 张晓飐, 张帆, 李曌博, 王宁宁, 刘帅, 岳保红. 中国实验血液学杂志, 2015, 23(1), 234-240)

[11]

Płoszyńska A., Ruckemann-Dziurdzińska K., Jóźwik A., Mikosik A., Lisowska K., Balcerska A., Witkowski J.M., Folia Histochem.Cyto., 2012, 50(2), 304-311

[12]

Lopes M., Duarte T.L., Teles M.J., Mosteo L., Chacim S., Aguiar E., Pereira-Reis J., Oliveira M., Silva A.M.N., Gonçalves N., Martins G., Kong I.Y., Zethoven M., Vervoort S.J., Martins S., Quintela M., Hawkins E.D., Trigo F., Guimarães J.T., Mariz J.M., Porto G., Duarte D., Blood adv., 2021, 5(16), 3102-3112

[13]

Bordini J., Galvan S., Ponzoni M., Bertilaccio M.T.S., Chesi M., Bergsagel P.L., Camaschella C., Campanella A., Leukemia, 2017, 31(4), 967-970

[14]

Grignano E., Birsen R., Chapuis N., Bouscary D., Front.Oncol., 2020, 10, 586530

[15]

Rodríguez J.A., Luria-Pérez R., López-Valdés H.E., Casero D., Daniels T.R., Patel S., Avila D., Leuchter R., So S., Ortiz-Sánchez E., Bonavida B., Martínez-Maza. O., Charles A.C., Pellegrini M., Helguera G., Penichet M.L., Leukemia Lymphoma, 2011, 52(11), 2169-2178

[16]

Voss K., Sewell A.E., Krystofiak E.S., Gibson-Corley K.N., Young A.C., Basham J.H., Sugiura A., Arner E.N., Beavers W.N., Kunkle D.E., Dickson M.E., Needle G.A., Skaar E.P., Rathmell W.K., Ormseth M.J., Major A.S., Rathmell J.C., Sci.Immunol., 2023, 8(79),eabq0178

[17]

Garciaz S., Bories, P., Boher J.M., Hospital M.A., Récher C., Saillard C., Hicheri Y., Belanger C., Monteiro R., Hermine O., Launay P., Vey N., Blood, 2023, 142(Supplement1), 4290

[18]

Venkatesan J., Murugan D., Lakshminarayanan K., Smith A.R., Thirumalaiswamy H.V., Kandhasamy H., Zender B., Zheng G.R., Rangasamy L., Pharmacol.Ther., 2024, 263,108725

[19]

Chen X.H., Ji M.M., Bai X., Zhang T.L., Li X., Wang Y.R., Li W., Geng H.M., Li X., Lu J., Tang J.L., Liu K.D., Yuan B.Y., Li Z.H., Chem.Eng.J., 2025, 511, 161974

[20]

Li Y.Q., Liu X.L., Yu L., Huang X., Wang X., Han D., Yang Y., Liu Z., J.Am.Chem.Soc., 2023, 145(45), 24506-24521

[21]

Wu Y.Q., Lin, B.Q., Lu Y.Z., Li L., Deng K.Y., Zhang S.H., Zhang H.M., Yang C.Y., Zhu Z., Angew.Chem.Int.Ed., 2023, 62(15),e202218106

[22]

Huang Q., Liu X., Zhang P.G., Wu Z., Zhao Z.L., Chem.Res.Chinese Universities, 2022, 38(4), 928-934

[23]

Huang B.W., Abedi M., Ahn G., Coventry B., Sappington I., Tang C., Wang R., Schlichthaerle T., Zhang J.Z., Wang Y.J., Goreshnik I., Chiu C.W., Chazin-Gray A., Chan S., Gerben S., Murray A., Wang S.Z., O’Neill J., Yi L., Yeh R., Misquith A., Wolf A., Tomasovic L.M., Piraner D.I., Gonzales M.J.D., Bennett N.R., Venkatesh P., Ahlrichs M., Dobbins C., Yang W., Wang X.R., Sahtoe D.D., Vafeados D., Mout R., Shivaei S., Cao L.X., Carter L., Stewart L., Spangler J.B., Roybal K.T., Greisen P.J., Li X.C., Bernardes G.J.L., Bertozzi C.R., Baker D., Nature, 2025, 638(8051), 796-804

[24]

Liu J.H., Chen Y.M., Cai X.Q., Acta Pharm.Sin., 2022, 57(2), 313-320

[25]

(刘京虹, 陈怡敏, 蔡晓青. 药学学报, 2022, 57(2), 313-320)

[26]

Kougentakis C., Shurtleff M.J., Lieser R.M., Chen T., Collins C.L., Johnson I.E., Gu S.Y., Akama K.T., Doran K.H., Fung C.K., Hildebrandt D.J., Khaleghi R., Li D., Rank S., Tran T.T., Yau R., Holly R.W., Langsdorf C., Lindhout D.A., McWhirter S.M., Iwig J.S., Lewis J.G., Staben S.T., Turtle E.D., Lind N.A., bioRxiv, 2025,doi: http://doi.org/10.1101/2025.01.12.632472

[27]

Wang X.M., Zhang C.L., Chen Y.Z., Chin.J.Hosp.Pharm., 2023, 43(10), 1170-1175

[28]

(王熙敏, 张程亮, 陈云舟. 中国医院药学杂志, 2023, 43(10), 1170-1175)

[29]

Zhang N., Bing T., Shen L.Y., Feng L., Liu X.J., Shangguan D.H., Int.J.Mol.Sci., 2021, 22(16), 8923

[30]

Zhang N., Wang J.Y., Bing T., Liu X.J., Shangguan D.H., Mol.Ther.-Nucl.Acids, 2022, 27, 1249-1259

[31]

Owen C., Fader K.A., Hassanein M., Bioanalysis, 2024, 16(5), 319-328

[32]

Zhou X., Mol.Cancer Ther., 2024, 23(12_Supplement), IA017

[33]

Wu X.Q., Zhao Z.L., Bai H.R., Fu T., Yang C., Hu X.X., Liu Q.L., Champanhac C., Teng I.T., Ye M., Tan W.H., Theranostics, 2015, 5(9), 985-994

[34]

Liu J., Liu X.J., Yi M.W., Sun Y., Bing T., Zhang N., Shangguan D.H., Chem.Commun., 2022, 58(77), 10797-10800

[35]

Chen J.L., Wang J.Q., Sui B.L., Jiang P.W., Wang X.M., Wang H.D., Liang F., JACS Au, 2025, 5(5), 2246-2256

基金资助

国家自然科学基金(81960036)

国家自然科学基金(22564008)

贵州省教育厅高校科技创新团队([2023]068)

贵州省卫生健康委科学技术基金项目(gzwkj2021-157)

贵州省卫生健康委科学技术基金项目(2024GZWJKJXM0466)

AI Summary AI Mindmap
PDF (10021KB)

7

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

AI思维导图

/