Jahn-Teller畸变对功能材料的调控
Regulation of Functional Materials by Jahn-Teller Distortion
由Jahn-Teller活性离子引发的本征晶格畸变可降低配位几何结构的对称性及其d轨道简并度, 从而稳定催化剂表面的反应中间体, 并有效调控电极材料在充放电过程中的电子与离子电导率, 进而显著影响材料的宏观性能. 本文系统阐述了Jahn-Teller畸变的起源与诱发机制, 概述了其主要表征方法, 并重点讨论了该效应在催化转化及能源存储等功能材料领域的应用, 旨在为深入理解Jahn-Teller畸变与材料宏观性能之间的构效关系提供参考.
The intrinsic lattice distortion induced by Jahn-Teller-active ions reduces the symmetry of the coordination geometry and the degeneracy of d-orbitals, thereby stabilizing reaction intermediates on the catalyst surface and effectively regulating the electronic and ionic conductivities of electrode materials during charge-discharge processes, which in turn significantly influence the macroscopic properties of the materials. This review systematically elucidates the origin and triggering mechanisms of the Jahn-Teller distortion, outlines its primary characterization methods, and highlights the applications of this effect in functional materials such as catalytic conversion and energy storage, aiming to provide a systematic reference for an in-depth understanding of the structure-property relationship between the Jahn-Teller distortion and macroscopic material performance.
| [1] |
Jahn H., Teller E., Proc. A., 1937, 161(905), 220—235 |
| [2] |
Wang S., Zhang Z., Chen C., Zhang H., Shi S., Xie J., Cai Y., Gao S., Chen W., Dong C., Guan X., Liu G., Lu P., Chem. Eng. J., 2025, 504, 158638 |
| [3] |
Margadonna S., Karotsis G., J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(51), 16436—16437 |
| [4] |
Whangbo M. H., Koo H. J., Solid State Sci., 2002, 4(3), 335—346 |
| [5] |
Nagle⁃Cocco L. A. V., Steele J. M. A., Deng S., Zhang X., Daisenberger D., Genreith⁃Schriever A. R., Saxena S. S., Grey C. P., Dutton S. E., J. Phys.: Condens. Matter, 2025, 37(20), 205401 |
| [6] |
Jeng H. T., Lin S. H., Hsue C. S., Phys. Rev. Lett., 2006, 97(6), 067002 |
| [7] |
Platunov M. S., Fedorova N. A., Pyastolova Y. V., Laptash N. M., Knyazev Y. V., Tomilin F. N., Dubrovskiy A. A., J. Alloys Compd., 2024, 999, 175104 |
| [8] |
Mumtaz M., Tanzeel⁃ul⁃Rehman., Waqee⁃ur⁃Rehman M., Slimani Y., Khan N. A., J. Supercond. Novel Magn., 2019, 33(2), 331—336 |
| [9] |
Keller H., Bussmann⁃Holder A., Müller K. A., Mater. Today, 2008, 11(9), 38—46 |
| [10] |
Pradhan B., Eur. Phys. J. B, 2019, 92(4), 77 |
| [11] |
Conradie, J., Results Chem., 2023, 6, 101191 |
| [12] |
Živković I., Soh J. R., Malanyuk O., Yadav R., Pisani F., Tehrani A. M., Tolj D., Pasztorova J., Hirai D., Wei Y., Zhang W., Galdino C., Yu T., Ishii K., Demuer A., Yazyev O. V., Schmitt T., Rønnow H. M., Nat. Commun., 2024, 15(1), 8587 |
| [13] |
Xu X., Xiu Z., Zhao H., Lei Y., Wu Y., Hao X., Small, 2026, 22(14), e09616 |
| [14] |
Kundu T. K., Manoharan P. T., Chem. Phys. Lett., 1995, 241, 627—634 |
| [15] |
Kim W. J., Smeaton M. A., Jia C., Goodge B. H., Cho B. G., Lee K., Osada M., Jost D., Ievlev A. V., Moritz B., Kourkoutis L. F., Devereaux T. P., Hwang H. Y., Nature, 2023, 615(7951), 237—243 |
| [16] |
Zhu K., Wang L., Hu Z., Liang X., Zhuang Z., Li X., Yang J., Qiu R., Wang D., Yan K., Nat. Commun., 2025, 16(1), 11047 |
| [17] |
Xu X., Ye C., Chao D., Davey K., Qiao S. Z., Adv. Energy Mater., 2023, 13(12), 2204344 |
| [18] |
Liu Z., Peng C., Wu J., Yang T., Zeng J., Li F., Kucernak A., Xue D., Liu Q., Zhu M., Liu J., Mater. Today, 2023, 68, 22—33 |
| [19] |
Yu J., Zhu R., Li R., Chem. Res. Chinese Universities, 2025, 41(6), 1586—1606 |
| [20] |
Singh B., Draksharapu A., J. Mater. Chem. A, 2026, 14(2), 830—851 |
| [21] |
Wu S., Zhang Y., He C., Luo Z., Chen Z., Ye J., Anal. Chem., 2024, 96(44), 17476—17485 |
| [22] |
Zhang R., Li L., Zhang Q., Wang Y., Wang M., Geng D., Chem. Res. Chinese Universities, 2025, 41(6), 1637—1644 |
| [23] |
Fujioka Y., Frantti J., Puretzky A., King G., Inorg. Chem., 2016, 55(18), 9436—9444 |
| [24] |
Kim Y. J., Park H. S., Yang C. H., npj Quantum Mater., 2021, 6(1), 62 |
| [25] |
Lesturgez S., Goglio G., Weill F., N'Guyen O., Toulemonde O., Durand E., Hernandez J., Demourgues A., Dalton Trans., 2016, 45(11), 4647—4658 |
| [26] |
Chadwick J., Nature, 1932, 129(312), 3252 |
| [27] |
Wang H., Ning D., Wang L., Li H., Li Q., Ge M., Zou J., Chen S., Shao H., Lai Y., Zhang Y., Xing G., Pang W. K., Tang Y., Small, 2022, 18(19), 2107491 |
| [28] |
Liang G., Didier C., Guo Z., Pang W. K., Peterson V. K., Adv. Mater., 2019, 32(18), 1904528 |
| [29] |
Ren Y., Zuo X., Small Methods, 2018, 2(8), 1800064 |
| [30] |
Matsubara N., Nocerino E., Kamazawa K., Forslund O. K., Sassa Y., Keller L., Sikolenko V. V., Pomjakushin V., Sakurai H., Sugiyama J., Månsson M., Phys. Rev. Res., 2020, 2(4), 043143 |
| [31] |
Yano J., Yachandra V. K., Photosynth. Res., 2009, 102(2—3), 241—254 |
| [32] |
Groot F. D., Chem. Rev., 2001, 101, 1779-1808 |
| [33] |
Fang L., Seifert S., Winans R. E., Li T., Small Methods, 2021, 5(5), 2001194 |
| [34] |
Song H., Xu X., Chen J., Zhang Y., Zhao J., Zhu C., Zhang H., Peng Y., Chen Q., Sheng G., Sun T., Han Y., Li X., Zhu Y., Adv. Funct. Mater., 2023, 33(32), 2301490 |
| [35] |
Khatun S., Roy P., ACS Appl. Energy Mater., 2024, 7(20), 9110—9120 |
| [36] |
Hu W., Zhang J., Fan Y., Zhao C., Wang H., Du J., Fang Y., Li C., Cao C., Li Y., Li A., Li Z., Li C., J. Am. Chem. Soc., 2026, 148(15), 16267—16277 |
| [37] |
Simondson D., Tesch M. F., Spanos I., Jones T. E., Guo J., Kerr B. V., Chatti M., Bonke S. A., Golnak R., Johannessen B., Xiao J., MacFarlane D. R., Hocking R. K., Simonov A. N., Nat. Energy, 2025, 10(8), 1013—1024 |
| [38] |
Huang J., Clark A. H., Hales N., Crossley K., Guehl J., Skoupy R., Schmidt T. J., Fabbri E., Nat. Chem., 2025, 17(6), 856—864 |
| [39] |
Ping X., Xue Y., Chen S., Zheng Y., Chen S., Gao Y., Li Y., Nat. Commun., 2026, 17(1), 2904 |
| [40] |
Xue Z. H., Luan D., Zhang H., Lou X. W., Joule, 2022, 6(1), 92—133 |
| [41] |
Liang N., Zhu Q., Jiang M., Hou X., Shao Z., Wang S., He Y., Zhang W., Huang R., Zhang Y., Yue H., Wu X., Chen J., Huang K., Feng S., J. Am. Chem. Soc., 2025, 147(47), 43380—43390 |
| [42] |
Liu H., Chen Y., Li H., Wan G., Feng Y., Wang W., Xiao C., Zhang G., Xie Y., Angew. Chem. Int. Ed., 2023, 62(31), e202304562 |
| [43] |
Liu S., Wang B., Zhang X., Zhao S., Zhang Z., Yu H., Matter, 2021, 4(5), 1511—1527 |
| [44] |
Shang Y., Li X., Song J., Huang S., Yang Z., Xu Z. J., Yang H. Y., Chem., 2020, 6(7), 1804—1818 |
| [45] |
Zhong M., Zhang M., Li X., Carbon Energy, 2022, 4(5), 950—985 |
| [46] |
Zhu S., Wang Y., Zhang J., Sheng J., Yang F., Wang M., Ni J., Jiang H., Li Y., Energy Environ. Mater., 2022, 6(3), e12382 |
吉林省科技发展计划项目(YDZJ202501ZYTS291, 20260602013RC)
长春市科技计划项目(2024GZZ02)
/
| 〈 |
|
〉 |