基于 Fe-N-CDs@PVP 的比色-荧光双信号传感用于姜黄素的测定

单慧毓 ,  杨崧 ,  白晓 ,  李光英 ,  王金玲 ,  单桂晔

高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (11) : 45 -53.

PDF (4837KB)
高等学校化学学报 ›› 2026, Vol. 47 ›› Issue (11) : 45 -53. DOI: 10.7503/cjcu20260268
研究论文

基于 Fe-N-CDs@PVP 的比色-荧光双信号传感用于姜黄素的测定

作者信息 +

Colorimetric and Fluorescent Dual-signal Sensing Based on Fe-N-CDs@PVP for the Determination of Curcumin

Author information +
文章历史 +
PDF (4953K)

摘要

构建了一种具有比色-荧光双信号响应的 Fe-N-CDs@PVP 复合纳米材料, 实现了对抗抑郁症相关生物样品中姜黄素的高灵敏、 可视化双模态测定. 首先, 采用一步水热法制备了铁、 氮共掺杂碳点(Fe-N-CDs), 并利用聚乙烯吡咯烷酮(PVP)进行表面钝化修饰. PVP 的引入不仅钝化了碳点表面缺陷、 提高了荧光量子产率, 还提升了其在复杂体系中的分散稳定性. 基于复合材料优异的类过氧化物酶活性与荧光特性, 构建了用于姜黄素检测的双模态传感平台. 基于姜黄素的自由基清除能力能够阻断TMB-H2O2催化显色体系, 实现了对姜黄素的比色模式检测; 同时, 姜黄素的强还原性将复合材料中的Fe³⁺还原为Fe²⁺, 解除了Fe³⁺对碳点荧光的抑制, 从而使荧光信号增强, 并由此确定姜黄素的浓度. 该方法对姜黄素的比色与荧光检测的线性范围分别为20~80和20~70 μmol/L. 该双模态传感器实现了两种独立数据信号的相互印证与自校准, 并成功应用于模拟生物体液及抗抑郁药物筛选样品中痕量姜黄素的精准定量追踪, 为评估姜黄素的抗抑郁功能及推进其抑郁症靶向诊疗研究提供了有力的可视化分析工具.

Abstract

A novel Fe-N-CDs@PVP composite nanomaterial with colorimetric-fluorescent dual-signal response was developed for the highly sensitive and visual dual-mode determination of curcumin in biological samples related to depression models. Firstly, iron and nitrogen co-doped carbon dots(Fe-N-CDs) were synthesized via a one-step hydrothermal method, followed by surface passivation using polyvinylpyrrolidone(PVP). The introduction of PVP not only passivated the surface defects of carbon dots to boost their fluorescence quantum yield, but also significantly enhanced their dispersion stability in complex biological matrices. Leveraging the excellent peroxidase-like activity and photoluminescence properties of the composite, a dual-modal sensing platform was established. The colorimetric mode relied on the strong radical-scavenging capability of curcumin to competitively inhibit the TMB-H2O2 catalytic chromogenic reaction, yielding a fading signal. Meanwhile, the fluorometric mode operated on a fluorescence "turn-on" mechanism, where curcumin reduced Fe³⁺ in the nanocomposite to Fe²⁺, thereby removing the fluorescence quenching effect of Fe³+ and restoring the emission. The linear ranges of this method for the colorimetric and fluorescent detection of curcumin were 20-80 μmol/L and 20-70 μmol/L, respectively. Furthermore, this dual-mode sensor achieved mutual verification and self-calibration, and was successfully applied to the precise quantitative tracking of trace curcumin in simulated biological fluids and antidepressant drug screening samples. This work provides a powerful visual analytical tool for evaluating the antidepressant efficacy of curcumin and advancing research into targeted diagnosis and treatment of depression.

关键词

姜黄素 / 碳点 / 聚乙烯吡咯烷酮 / 比色-荧光

Key words

Curcumin / Carbon dots / Polyvinylpyrrolidone / Colorimetric-fluorescence

引用本文

引用格式 ▾
单慧毓,杨崧,白晓,李光英,王金玲,单桂晔. 基于 Fe-N-CDs@PVP 的比色-荧光双信号传感用于姜黄素的测定[J]. 高等学校化学学报, 2026, 47(11): 45-53 DOI:10.7503/cjcu20260268

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1]

Shao X., Wang Y., Geng Z., Liang G., Zhu X., Liu L., Meng M, Duan L, Zhu G., Transl. Psychiatry, 2024, 14(1), 443

[2]

Che F. D., Zhao X. M., Ding Q., Li X. W., Zhang W., Li P., Wang X., Tang B., J. Mater. Chem. B, 2024, 12(40), 10241-10247

[3]

Wang Y. F., Yu Y., Zhang H., Peng S. F., Wang F., Li Y. L., Chin. J. Anal. Chem., 2026, 54(4), 751-760

[4]

(王玉方, 于营, 张浩, 逄世峰, 王飞, 李亚丽. 分析化学, 2026, 54(4), 751-760)

[5]

Sheng L., Wei Y. M., Pi C., Cheng J., Su Z. L., Wang Y. Y., Chen T., Wen J., Wei Y. X., Ma J. W., Tang J., Liu H. Y., Liu Z. R., Shen H. P., Zuo Y., Zheng W. W., Zhao L., Int. J. Nanomed., 2023, 18, 7965-7983

[6]

Xu T., Guo P., He Y. M., Pi C., Wang Y. Y., Feng X. H., Hou Y., Jiang Q. S., Zhao L., Wei Y. M., Phytother. Res., 2020, 34(10), 2438-2458

[7]

Ye F.Y., Lei D. D., Wang S. M., Zhao G. H., Food Sci. Technol., 2017, 75, 87-194

[8]

Alhusaini A. M., Fadda L. M., Alsharafi H., Alshamary A. F., Hasan I. H., Dev. Neurosci., 2021, 44, 59-66

[9]

Chen H., Jiang Y., Liu R., Deng J., Chen Q., Chen L., Liang G., Chen X., Xu Z., Molecules, 2022, 27(10), 3076

[10]

Suhito I. R., Lee W., Baek S., Lee D., Min J., Sens. Actuator B: Chem., 2019, 288, 527-534

[11]

Porro C., Cianciulli A., Trotta T., Lofrumento D. D., Biology, 2019, 8, 51-63

[12]

Tang X. D., Yua H. M., Buib B., Wang L. Y., Xing C., Wang S. Y., Chend M., Hua Z. Z., Chen W., Bioact. Mater., 2021, 6, 1541-1554.

[13]

Song H., Huo J. L., Gong X. H., Han Z. Y., Xu T. M., Chen C. X., Hu T., Lu Y. Z., Chin. J. Anal. Chem., 2026, 54(4), 667-676

[14]

(宋浩, 霍加乐, 龚晓慧, 韩宗宇, 许洮铭, 陈传霞, 胡涛, 逯一中. 分析化学, 2026, 54(4), 667-676)

[15]

Zhang J., Wang H., Hu J. Y., Liu S., Chin. J. Anal. Chem., 2026, 54(1), 60-71

[16]

(张晋, 汪恒, 胡家勇, 刘莎, 沈益忠. 分析化学, 2026, 54(1), 60-71)

[17]

Li F., Liu Y. H., Ge K., Yi L. C., Chin. J. Anal. Chem., 2025, 53(11), 1931-1944

[18]

(李凤, 刘亚豪, 葛琨, 易伦朝. 分析化学, 2025, 53 ( 11), 1931-1944)

[19]

Perwez M., Lau S. Y., Hussain D., Anboo S., Arshad M., Thakur P., Colloids Surf. B: Biointerfaces, 2023, 225, 113241

[20]

Xue X. K., Li J., Liang H. Y., Wang Y. Y., Ge J. C., Chem. J. Chinese Universities, 2024, 46(6), 20250094

[21]

(薛小矿, 李建, 梁焕仪, 王一颖, 葛介超. 高等学校化学学报, 2024, 46(6), 20250094)

[22]

Fu R., Ma Z., Zhao H. B., Jin H., Tang Y., He T., Ding Y. P., Zhang J. J., Ye D. X., Anal. Chem., 2023, 95(29), 10844-10858

[23]

Feng M., Li X., Zhang X. D., Huang Y. M., Trend. Anal. Chem., 2023, 166, 117220

[24]

Borthakur P., Boruah P. K., Das M., ACS Sustainable Chem. Eng., 2021, 9(39), 13245-13255

[25]

Tang Z., Lai Y., Lu H., Xia Y. Jiang X., Xiong X.L., Xiao T., Chem. Res. Chinese Universities, 2024, 40(6), 1023-1032

[26]

Wu Y., Rang J. L., Liu F., Zhong H., Chen J., Chin. J. Anal. Chem., 2025, 53(6), 924-933

[27]

(吴燕, 冉婧蕾, 刘芳, 钟欢, 陈锦. 分析化学, 2025, 53(6), 924-933)

[28]

Liu Q., Fang Q., Wei H., Du Y., Chin. J. Anal. Chem., 2025, 53(4), 516-524

[29]

(刘全, 房琦, 魏辉, 杜衍. 分析化学, 2025, 53(4), 516-524)

[30]

Li N., He Y. L., Lian J. J., Liu Q. Y., Zhang Y. X., Zhang X. X., Inorg. Chem., 2020, 59, 18384-18395

[31]

Kong J. C., Wei Y. H., Zhou F., Shi L. T., Zhao S. J., Wan M. Y., Zhang X. F., Molecules, 2024, 29, 2002

[32]

Xu X. Y., Ray R., Gu Y. L., Ploehn H. J., Gearheart L., Raker K., Scrivens W. A., J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(40), 12736-12737

[33]

Dong Y. Q., Li G. L., Zhou N., Wang R. X., Chi Y. W., Chen G. N., Anal. Chem., 2012, 84(19), 8378-8382

[34]

Sahu S., Behera B., Maiti T. K., Mohapatra M., Chem. Commun., 2012, 48(70), 8835-8837

[35]

Xu D. J., He L., Zeng F. D., Liu B., Ma J. L., Han D. M., Yang Q. B., Du J. S., Chem. Res. Chinese Universities, 2024, 40(6), 1050-1059

[36]

Zhou X. M., Huang S. J., Cai K., Song E. P., Shang L., Chem. Res. Chinese Universities, 2026, 42(2), 389-399

[37]

Tan W. J, Miao X., Li Y., Zhang M., Chem. Res. Chinese Universities, 2024, 40(6), 1227-1232

[38]

Zhu H., Wang X. L., Li Y., Wang Z. J., Yang F., Yang X. R., Chem. Commun., 2009, (34), 5118-5120

[39]

Liu R. L., Wu D. Q., Liu S. H., Koynov K., Knoll W., Li Q., Angew. Chem. Int. Ed., 2009, 48(25), 4598-4601

[40]

Ponomarenko L. A., Schedin F., Katsnelson M. I., Yang R., Hill E. W., Novoselov K. S., Geim A. K., Science, 2008, 320(5874), 356-358

[41]

He Q., Wang Y. Z., Wu Q., Han X. R., Hu T., Wang C., Shen Z., Shi L., Chen J. Y., Ma Y. W., Zhao J., Angew. Chem. Int. Ed., 2025, 64, e17305

[42]

Jin H. L., Huang H. H., He Y. H., Feng X., Wang S., Dai L.M., Wang J. C., J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(23), 7588-7594

[43]

Eda G., Lin Y. Y., Mattevi C., Yamaguchi H., Chen H.A., Chen I. S., Chen C. W., Chhowalla M., Adv. Mater., 2010, 22(5), 505-509

[44]

Jin S. H., Kim D. H., Jun G. H., Hong S. H., Jeon S. K., ACS Nano, 2013, 7(2), 1239-1245

[45]

Yan Y. B., Gong J., Chen J., Zeng Z. P., Huang W., Pu K. Y., Liu J. Y., Chen P., Adv. Mater., 2019, 31(19), 1808283

基金资助

国家自然科学基金(1257041767)

吉林省自然科学基金(20200201582JC)

AI Summary AI Mindmap
PDF (4837KB)

4

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

AI思维导图

/

〈 〉